Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/12520 K.2016/17550

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile ödenmediğini iddia ettiği bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; zamanaşımı definde bulunmuş, davacının, 18.09.2007-06.01.2009 tarihleri arasındaki ilk dönem çalışmasına ilişkin tüm işçilik haklarının ödendiğini ve davacıdan ibraname alındığını, 10.07.2009 tarihinde ise ikinci defa işe başlayarak 22.07.2012 tarihinde sağlık problemleri gerekçesiyle davacının istifa ettiğini, işe tekrar başlaması olasılığına karşı davalı şirketin iyi niyetli olarak davacının çıkışını 06.09.2012 tarihinde verdiğini, davalı şirketin ilk kuruluş tarihinin Mayıs 2004 olduğunu, davacının bu tarihten önce işe başlamasının fiilen ve hukuken mümkün olmadığını, dini bayram ve fazla çalışmasının bulunmadığını, yıllık izinlerinin kullandırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 401. maddesine göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücret göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Kanun’un 8. maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma şartlarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı Kanun’un 37. maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece re'sen araştırılmalıdır.

Çalışma hayatında daha az vergi ya da sigorta primi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır.

İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek, ilgili işçi ve işveren kuruluşları ile Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı internet sitesinde bulunan “Kazanç bilgisi sorgulama” ekranından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda, işçinin ücret ve bahşiş miktarları, ilgili meslek odalarından ve diğer kuruluşlardan yapılacak emsal ücret araştırmasıyla ve Türkiye İstatistik Kurumu'nun resmi internet sitesindeki “kazanç bilgisi sorgulama” kısmındaki bilgilerle belirlendikten sonra, sonucuna göre kabul edilen alacaklar hakkında karar verilmesi gerekirken, salt davacı beyanına göre aylık ortalama 1.000-TL bahşiş aldığı yönündeki kabul ve emsal ücret araştırmasının kapsamı sendikalardan alınan cevabi bilgi yazılarıyla sınırlı tutulmak suretiyle eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olmuştur.

3-Ödeme itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilmektedir. Dosya içeriğinde yer alan dekont ve banka kayıtlarına göre, davalı işverenlikçe davacıya değişik tarihlerde açıklamasız ödemelerin yapıldığı görülmektedir. Davalı tarafın 7.499,31 TL tutarındaki ödeme itirazına ilişkin olarak söz konusu ödemelerin miktarı ve hangi alacağa istinaden yapıldığı hususları davacının, iddia edilen ödemeler ile ilgili beyanı alınarak sonucuna göre mahkemece netleştirilmeli, bu ödemelerin dava konusu alacaklara ilişkin olarak yapıldığının tespiti halinde hesaplanan alacaklardan mahsubu ile sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Sonuç: