Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/13367 K.2015/28109

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı şirkette Bakım Grup Mühendisliği statüsünde çalıştığını 28.05.2008 tarihinde emekli olduğunu taraflar arasında imzalanan işletme toplu iş sözleşmesinde Kıdem tazminatına uygulanacak gün sayısı 40 gün olmasına rağmen emekli olduğunda iş kanununda öngörülen 30 güne göre kıdem tazminatı hesaplanarak eksik ödendiğini, açıklanan nedenlerle eksik hesaplanan kıdem tazminatın emekli olduğu 14.06.2009 tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte hesaplanarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Davacının her hizmet yılı için 40 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatının hesaplanması suretiyle 1475 sayılı İş Kanun'un 14. maddesinde belirtilen kıdem tazminatı tavan miktarının aşılmadığı kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, bozma ilamına uyularak karar verilmiş olmasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında kıdem tazminatının hesabında 40 günlük ücretin esas alınması nedeniyle kıdem tazminatı tavanının aşılıp aşılmadığı uyuşmazlık konusudur.

Mahkemece, işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi gereği, kıdem tazminatı, davacının yıllık kırk günlük ücreti esas alınarak, kıdem tazminatı tavanı üzerinden hesaplanmıştır. Fesih tarihinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 46. maddesinde “kıdem tazminatı hesabında her hizmet yılı için kırk günlük ücret tutarında kıdem tazminatı ödenir“ düzenlemesine yer verilmiştir.

Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret, işçinin son ücretidir. Başka bir anlatımla, iş sözleşmesinin feshedildiği anda geçerli olan ücrettir. İhbar öneli tanınmak suretiyle yapılan fesihte önelin bittiği tarihte fesih gerçekleştiğinden, önelin bittiği tarihteki ücret esas alınmalıdır. Bildirim öneli tanınmaksızın ve ihbar tazminatı da ödenmeden (tam olarak ödenmeden) işverence yapılan fesih durumunda ise, bildirim öneli sonuna kadar işyerinde uygulamaya konulan ücret artışından, iş sözleşmesi feshedilen işçinin de yararlanması ve tazminatının bu artan ücret esas alınarak hesaplanması gerekir.

Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret, işçinin brüt ücretidir. O halde, kıdem tazminatı, işçinin fiilen eline geçen ücreti üzerinden değil, sigorta primi, vergi sendika aidatı gibi kesintiler yapılmaksızın belirlenen brüt ücret göz önünde tutularak hesaplanır.

1475 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinde, “Toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez” şeklinde kurala yer verilmiştir. Belirtilen üst sınır, “genel tavan” olarak adlandırılabilir. En yüksek devlet memuru da Başbakanlık Müsteşarı olduğundan genel tavan, bu görevdeki kişinin emekliliği halinde Emekli Sandığınca ödenecek olan bir yıllık ikramiye oranını geçemeyecektir.

Genel tavan, iş sözleşmesinin feshedildiği andaki tavandır. Önelli fesih halinde önelin son bulduğu tarih tavanın tespitinde dikkate alınır. Somut olayda davacının iş sözleşmesi 28.05.2008 tarihinde sona ermiştir. Bu tarih itibariyle 1475 sayılı İş Kanunun 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatı tavanı 2.087,92 TL'dir. Kıdem tazminatı tavanın aşılamayacağı emredici kuraldır. Dosya içindeki belgelere dayalı olarak davacının ücreti 1.876,00 TL'dir. Belirlenen bu durum karşısında emredici kural olan kıdem tazminatı tavanının toplu iş sözleşmesi hükümleri ile dahi aşılamayacağı dikkate alındığından, tavan aşılarak hesaplama yapılması hatalı olmuştur. Kıdem tazminatı tavanı dikkate alınarak yeniden hesaplama yapılmaması ve sonucuna göre karar verilmemiş olması bozmayı gerektirmiştir.