Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/19075 K.2017/24169

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının mühendis olarak ... İnşaat şirketi nezdinde 01.01.2001 tarihinde çalışmaya başladığını, daha sonra ... İnşaat Şirketinde çalıştığını, sonrasında ... İnşaat ve ...

İnşaat Şirketi iş ortaklığında çalışmaya devam ettiğini, bu şirketlerin birbirlerinin devamı şirketler olduğunu, ücretine zam istemesi nedeniyle işverence iş akdinin haksız feshedildiğini, sürekli fazla mesai yaptığını, dini bayramlar hariç milli bayramlarda ve ayda iki hafta tatilinde çalıştığını beyan ederek, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:Davalı ... A.Ş. ve ... Nak. Ltd.

Şti. vekilleri, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını davacıya 8.918,91 TL kıdem tazminatı ödendiğini, çalışmasının kesintili olduğunu davacının 28.02.2006-02.04.2008 tarihleri arası kendi işini kurup kendi firmasında çalıştığını, fazla çalışma yaptığı iddialarının dayanaktan yoksun olduğunu, davacının 4.000,00 TL ücret aldığına dair iddiaların da davacı tarafça imzalı ve brüt 3.000,00 TL olan bordro karşısında yersiz olduğunu, iddiaların soyut olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Temyiz: Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir. Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının çalışma süresi taraflar arasında ihtilaflıdır. Davacı 01.01.2001 tarihinde ... şirketinde çalışmaya başladığını sonra kalem inşaatta çalıştığını 02.04.2008-10.08.2012 tarihleri arasında ise ... ... ortak girişiminde çalıştığını belirtmiştir. Davalı ... ve ... inşaat şirketleri vekili ise davacının 28.02.2006-02.04.2008 tarihleri arası kendi şirketlerinde çalışmadığını iddia etmiştir.

Hizmet cetvelinde ise davacının 28.02.2006-02.04.2008 tarihleri arası ... sicil nolu ...Kollektif şirketi, ... sicil nolu ..., ...sicil nolu... Müh Ltd. Şti., ... sicil nolu ... Müh Ltd. Şti işyerlerinde çalışması bulunduğu anlaşılmıştır. Bu işyerlerinin davalı şirketler ile herhangi bir bağlantısı ortaya konulamamıştır. Davacının çalışma süresi ilk raporda 9 yıl 7 ay 9 gün olarak, ikinci raporda ise 10 yıl 25 gün olarak tespit edilmiştir.

Davacının kıdem tazminatına esas çalışma süresi davacının beyanı ve SGK dan bu dönemde çalışılan şirketlerin davalıyla irtibatlı olup olmadığı sorularak tespit edilmelidir.

3- Kıdem tazminatı tavanı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinde, “Toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Belirtilen üst sınır, “genel tavan” olarak adlandırılabilir. En yüksek devlet memuru da Başbakanlık Müsteşarı olduğundan genel tavan, bu görevdeki kişinin emekliliği halinde Emekli Sandığınca ödenecek olan bir yıllık ikramiye oranını geçemeyecektir.Genel tavan, iş sözleşmesinin feshedildiği andaki tavandır. Önelli fesih halinde önelin son bulduğu tarih tavanın tespitinde dikkate alınır.

İstirahat raporu içinde iş sözleşmesinin işverence feshi halinde ise, rapor bitimi tarihi feshin yapıldığı tarih sayılacağından, bu tarihteki tavan gözetilmelidir.Somut olayda davacının iş akdi 10.08.2012 tarihinde feshedilmiş olup, fesih tarihindeki kıdem tazminatına esas tavan 3.033.98 TL dir. Bilirkişi 2014 yılı tavanını esas almıştır. Tavan aşılmak suretiyle yapılan hesaplama da hatalıdır.

3- Davalı işveren davacının Vakıfbank ... Şubesi hesabına 29.01.2013 tarihinde 8.918,91 TL kıdem tazminatı ödendiğini, banka dekontunun dosyaya ibraz edildiğini iddia etmiş, ancak dekont dosyada olmamasına rağmen bu yönde banka kayıtları araştırılmamıştır. Banka kayıtları araştırılarak ödeme varsa yasal faiziyle birlikte mahsubu gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması hatalıdır.

4-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıp çalışmadığı hususunda da taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir.

Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir.

Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir.

Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir.

İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.Aynı kurallar hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacakları için de geçerlidir.Somut olayda; davacının birden fazla işyerinde çalıştığı anlaşıldığından davacı tanıklarına ait SGK kayıtları getirtilerek hangi dönemde davacı ile birlikte aynı işyerinde çalıştıkları araştırılarak ayrıca gerekirse tanıklara da bu husus yeniden sorularak fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacağının hesaplanması gerekirken yazılı şekilde denetime elverişli olmayan rapora göre hüküm kurulması hatalıdır.

5- Davacı dava dilekçesinde davalı olarak 1... İnş. San. Ve Tic. A.Ş., 2-... İnş Ltd. Şti'ni davalı göstermiştir. Mahkemece karar başlığında davalı gösterilmeyen ...A.Ş. nin de 1 nolu davalı başlığında 1- ... İnşaat Ltd. Şti ... A.Ş. İş ortaklığı şeklinde şeklinde yazılması hatalıdır.