Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/19486 K.2015/29684

Maddi hatanın giderilmesi isteğini içeren dilekçe ve ekleri incelendi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.02.1988 tarihli ve 1987/2-520 esas, 1988/89 sayılı kararında belirtildiği üzere Yargıtayca temyiz incelemesinin yapıldığı sırada dosyada bulunan bir belgenin gözden kaçırılması, maddi hata sebebi olarak açıklanmıştır. Ayrıca belirtmek gerekir ki, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 tarihli ve 1957/13 esas, 1959/5 karar, ve 09.05.1960 tarihli ve 1960/21 esas, 1960/9 sayılı kararlarında açıklandığı üzere Yargıtayca maddi hata sonucu verilen bir karara mahkemece uyulmasına karar verilmesi halinde dahi usulü kazanılmış hak oluşmaz ve Yargıtay’ın hatalı bozma kararından dönülmesi mümkündür.

Dairemizin işverenin yaptığı feshin geçerli sebebe dayandığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; dosya kapsamından feshin son çare ilkesi bakımından yeterli araştırmanın yapılmadığı anlaşıldığından Dairemizin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararın maddi hataya dayanması sebebiyle ortadan kaldırılmasına karar verildi.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, iş sözleşmesinin haksız olarak davalı işveren tarafından feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Davalı Cevabının Özeti: Davalı bakanlık vekili, husumet itirazında bulunarak, davacının iş sözleşmesinin feshinin davalı şirketin tasarrufunda olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, haklı ya da geçerli feshin davalılar tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davacı ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki ilişkinin muvazaya dayalı olmadığının anlaşılmasına göre davacının davalı şirkette işe iade edilmesi yerinde olup davacının tüm, davalının aşağıdaki bend kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, kanuni dayanak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işverene işçinin yeterliliğinde veya davranışlarından ya da işlemenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerini daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda davacının 16.03.2009 tarihinden itibaren davalı şirket temizlik elemanı olarak çalıştığı ve hizmet sundukları davalı bakanlığa bağlı huzurevinin kapanması sebebi ile iş sözleşmesinin feshedildiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu durumda feshin sadece son çare ilkesi yönünden denetlenmesi gerekir.

Bu kapsamda davalı şirketin davalı kurumdan aldığı başka ihale olup olmadığı, işin tamamı ile birlikte alt işverenlik sözleşmesinin sona erip ermediği, asıl işverenin aynı işi ne şekilde yürüttüğü, huzurevinde çalışan diğer işçilerin çalışmalarının devam edip etmediği araştırılarak, işyerinin taşınmasının mı yoksa kapanmasının mı sözkonusu olduğu, tespit edilerek sonuca göre feshin değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.