Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/22233 K.2017/25182

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan... Elektrik Dağ. A.Ş. vekili ile... Hiz. Ltd. Şti. tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti;

Davacı vekili; davacının davalılardan... Elektrik Yapı A.Ş. ve ....’ye ait enerji nakil hattı yapımı işinde bu işverenlerin işi verdiği ... İnş. Taah. İht. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.'nin işçisi olarak 33 gün ustabaşı olarak çalıştığını, işçilik alacaklarının bu güne kadar ödenmediğini, davacının günlük 120,00 TL yevmiyeye anlaştığını, cumartesi ve pazar da dahil olmak üzere sabah 06:00 da işe başlayıp akşamları 19:00-20:00'ye kadar yoğun bir tempo ile çalıştıklarını, davacıya normal ücretinin, fazla çalışma ve hafta tatili ücretinin ödenmediğini, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğunu beyanla ücret, fazla mesai ücreti ve hafta tatili ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti;

Davalı ...Ş. vekili; müvekkil şirketin asıl işveren olmadığını, müvekkilinin proje tesis işini... Elektrik Hizmetleri A.Ş, ile ... İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.'ne sözleşme ile verdiğini, sözleşme gereği çalıştırılacak işçilerin tüm haklarından yüklenici diğer davalının sorumlu olduğunu, davacının fazla mesai yaptığı iddiasını kanıtlaması gerektiğini, davacıya asgari ücret ödendiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar cevap dilekçesi vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti;

Mahkemece; SGK kayıtları dosya arasına sunulan hizmet akdi ve ihale belgelerine göre davacının davalı iş yerlerinde çalıştığının sabit olduğu, davacının ücretinin ödendiğinin ispat edilemediği, ... Elektrik A.Ş.’nin asıl iş veren sıfatı ile işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, diğer taleplerin ispat edilemediği gerekçeleri ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz;

Davalı ...Ş. vekili ve davalı ... Altyapı Hizmetleri Ltd. Şti. temyiz talebinde bulunmuştur.

Gerekçe;

1-Taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin olup olmadığı uyuşmazlık konusudur.Alt işveren, bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir.

Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir.

Bu tanımlamalara göre, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır.

Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.Somut olayda, mahkemece davalı ...Ş.’nin asıl iş veren sıfatı ile işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna karar verilmiş ise de bilirkişi raporunda bu yönde bir tespit olmayıp usulünce araştırma yapılarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin tespit edildiğinden söz edilemez.

Tarafların asıl işveren alt işveren konusundaki delillerinin toplanıp gerekirse bu konuda uzman bilirkişiden rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

2-Taraflar arasında davacının, davalılar nezdinde çalışıp çalışmadığı, çalışmış ise çalışma tarihleri ve süreleri ile davacının aldığı ücret konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.Somut olayda davacı işçi, ...Elektrik Yapı A.Ş. ve ....ye ait enerji nakil hattı yapımı işinde... İnş. Taah. İht. İhr. Tic. San. Ltd.

Şti.'nin işçisi olarak 33 gün ustabaşı olarak günlük 120,00 TL yevmiye ile çalıştığını ileri sürmüş, çalışma tarihi konusunda bir bilgi vermemiştir. davalı alt işveren şirket davaya cevap vermemiş, davalı ...Ş. asıl işveren olmadığını, davacıya asgari ücret ödendiğini savunmuştur.

Mahkemece hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda davacının hangi tarihte işe başladığının, ne kadar süre çalıştığının tespit edilemediği, davacının işe giriş bildirgesinin bulunmadığı, emsal ücret araştırması yazısı cevabının dosyada olmadığı tespiti yapılmış, davacı beyanına göre 120,00 TL yevmiye ile 33 günlük çalıma ücreti hesaplanmıştır.

Mahkemece davalı ...Ş.’nin asıl işveren olarak sorumlu olduğu belirtilerek bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya göre ücret alacağı hüküm altına alınmış ise de, yapılan araştırma eksik ve hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Dosya kapsamından davacının davalılar nezdinde çalışıp çalışmadığı anlaşılamamaktadır.

Mahkemece öncelikle davacıya hangi tarihlerde çalıştığı açıklattırılmalı, davacının bildirdiği tarihlere göre hizmet döküm cetvelindeki davacının işverenleri belirlenmeli, bu işverenler ile davalılar arasındaki ilişki tespit edilmeli, davacının davalılar nezdinde çalışıp çalışmadığı belirlendikten sonra davalılardan davacıya ilişkin işyeri kayıtları sorularak getirtilmeli, davacının ücreti ile ilgili olarak ilgili meslek kuruluşlarından emsal ücret araştırması yapılmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.