Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/23385 K.2018/1227

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, prim, dini bayramlarda arefe gününe ait çalışma ücreti, eşitlik ilkesine aykırı davranma nedeniyle dört aya kadar ücret tutarında tazminat alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücret alacağının kabulüne, diğer taleplerin ise reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle temyiz edenin sıfatına ve temyiz nedenlerine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü uyarınca taleple bağlılık kuralına aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi usule aykırıdır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık anlatımlarından hareketle, davacının haftanın 5 gün 09.00-18.00 arası 1 saat ara dinlenme ile 40 saat çalıştığı, ayrıca ayın 2 haftasında cumartesi günleri de çalışıldığı, cumartesi çalışılan haftalarda çalışmanın 48 saat olduğu, anılan çalışmanın 5 saatlik bölümünün %25 zamlı hesaplanması gereken fazla süreli çalışma, 3 saatlik bölümünün ise %50 zamlı hesaplanması gereken fazla çalışma olduğu kabulü ile hesaplama yapılmıştır.

Ne var ki; dava dilekçesinde haftasonu çalışması yapıldığı iddia edilen zaman dilimi yılda iki kez yapılan teftişlerin birer aylık süreleridir. Açıklanan nedenle, davacının talebi ile bağlı kalınarak davacının teftiş dönemlerinde birer ay olmak üzere yılın iki ayı boyunca cumartesi günleri çalıştığının kabulü yerine; çalışma süresi boyunca ayın iki haftasında cumartesi günleri çalıştığının kabul edilmesi talep aşımı mahiyetinde olduğundan hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. .