Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/23766 K.2017/28343

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalıya ait Sincan Organize Sanayisindeki fabrikasında floroskop cihazı operatörü olarak çalıştığını, 3153 sayılı Radyoloji Radyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun ve bu Kanuna göre çıkartılan Nizamname, Endüstriyel Radyografide Radyasyondan Koruma ve Lisanslama Yönetmeliği ile 5581 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanun ile Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükümleri ve Yargıtay içtihatlarına göre, davacının günde 5 saat çalıştırılabileceğini,

pazar günü dışında haftanın bir günü öğleden sonra izin verilmesi gerektiğini, ayrıca normal yıllık izinden başka çalıştığı her yıl için 4 hafta şua izni verilmesi gerektiğini, müvekkiline fazla çalışmalarından kaynaklı ücretlerinin 45 saatlik fazla çalışma süresi üzerinden hesaplanarak ödendiğini belirterek ödenmediği iddia edilen fazla çalışma, yarım gün tatil ve şua izin alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabi olarak çalıştığını, yasa ve yönetmelik hükümlerine göre çalışılan süreye ait ücretlerin ve hak edip de kullanılmayan izin ücretleri ile fazla çalışma ve sair çalışmalarına karşılık ücretlerin, davacı tarafından imzalanmış ücret bordrosu ve banka kanalı ile ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve kök bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının 3153 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanunun 1. maddesi.

“Münhasıran röntgen şuaı vasıtasile teşhis veya hem teşhis ve hem tedavi yahut radiyom veya radiyom emanasiyonu yahut radiyom mürekkebatile veya her türlü ... aletlerile tedavi yapmak için müessese açmak Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletinin iznine bağlıdır.” şeklinde düzenlenmiş, bu müesseselerin bina vasıfları ve hastalar ile mütehassısları ve orada çalışan veya bulunan başkalarını ... cereyanı ve röntgen şuaı ve radyom arızalarından koruyacak tertipler ile bunlara ait levazımın şartları ve radyom için bir müessesede bulunması lazım gelen en az miktar ve ... ile tedaviye mahsus aletlerin vasıf ve şartları Radyoloji,

Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname'de tespit edilmiştir.

30.01.2010 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 9. maddesi ile 3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanuna eklenen ek 1. maddede "İyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresi 35 saattir.

Bu süre içerisinde, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilen radyasyon dozu limitleri de ayrıca dikkate alınır. Doz limitlerinin aşılmaması için alınması gereken tedbirler ile aşıldığı takdirde izinle geçirilecek süreler ve alınacak diğer tedbirler Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü öngörülmüştür.

Somut olayda; davacı, davalı işyerinde floroskop cihazı operatörü olarak çalıştığını ve 3153 sayılı Kanuna ve bu Kanuna göre çıkartılan Nizamnameye göre fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini ileri sürmüş, davalı taraf ise davacının Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedi buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak çalıştırıldığını, fazla çalışma ve sair çalışmalarına ilişkin ücretlerin davacıya ödendiğini savunmuştur.

Dosya içeriğine göre; davacının çalıştığı işyerinde bilirkişi heyeti eşliğinde inceleme yapılmış olup hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda davacının radyasyon görevlisi olarak çalıştığı ve bu nedenle 3153 sayılı Kanuna tabi olduğu belirtilerek kanun gereğince 35 saati aşan çalışmalarından kaynaklanan fazla çalışma alacağı hesaplanmıştır.

3153 sayılı Kanunda, yasanın kapsamı açısından; yapılan işin ve çalışılan işyerinin niteliği üzerinden belirleme yapıldığı görülmektedir. Bu açıdan anılan kanunun; radyoloji, radyom ve elektrikle tedavi ile iştigal sağlık kuruluşları ve diğer fizyoterapi müesseseleri hakkında, yine iyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi ve araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personel için uygulanabileceği anlaşılmaktadır.

Ancak davacı işçi tarafından, davalı işyerinde üretilen doğalgaz ve petrol borularının X-Ray cihazı ile inceleme ve muayene işlemleri yapılmakta olup söz konusu işin 3153 sayılı Kanunda belirtilen iyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırma faaliyetlerinin dışında olduğu açık olduğundan, davacının söz konusu kanun hükümlerinden faydalanamayacağı anlaşılmakla, bilirkişi heyetin tarafından yapılan hatalı değerlendirmeye göre karar verilmesi isabetsizdir.

Ayrıca, Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalıştırılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamına giren işlerde çalışmada kullanılan maddelerin özellikleri, çalışma şartları, uygulanan teknoloji ve alınan teknik ve idari toplu koruma önlemlerinin iş güvenliği ve sağlığı bakımından önemine göre çalışma saatleri yedibuçuk saat ile sınırlandırılmıştır.

Bu çerçevede yönetmelikte sayılan işlerde çalışan işçiler için “günlük yedi buçuk saat üzeri” olan çalışmaların fazla çalışma olarak nitelendirilmesi gerekir.

Söz konusu yönetmeliğin 4. maddesinde, günde azami yedibuçuk saat çalışılabilecek işler sayılmış; bunlar arasında radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler, bu bağlamda 3153 sayılı Kanunun ek 1. maddesinde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları ile yapılan işlere yer verilmiştir.

Somut olayda da dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının anılan yönetmelik kapsamındaki işte çalıştığı anlaşıldığından, davacı işçinin günlük yedibuçuk saati aşan çalışma için fazla çalışma ücretine hak kazandığının kabulü ile hesaplamaların yapılması gerekir.

3-Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname'nin 24. maddesinde “Bu gibi müesseselerde, her röntgen mütahassısının veya röntgen ve radyom ile iştigal eden kimsenin senede dört hafta muntazaman devamlı tatil yapması mecburidir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda, davacının çalıştığı işyeri ilgili nizamnamede bahsi geçen müesseselerden olmayıp davacı tarafından yapılan işin de, niteliği gereği iyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırma faaliyetlerinin dışında olduğu ve bu itibarla davacının 3153 sayılı kanuna tabi olmadığı anlaşılmakla, bu kanuna dayanılarak çıkartılan nizamnamenin 24. maddesi gereğince şua izin alacağı talebinin kabulüne karar verilmesi de hatalıdır.

Sonuç: