Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/28521 K.2018/8969

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının 01/09/2006-01/07/2010 tarihleri arasında alış veriş merkezi restoran şube müdürü olarak çalıştığını, iş akdinin davalı yanca haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, fazla çalışma ücretlerinin ve 2010 yılı haziran ayı ücretinin ödenmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak üzere kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ve ücret alacağını talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; iş yerinde garsonların elinde birer el terminali bulunduğunu, siparişlerin bu el terminaline kaydedildikten sonra mutfaktaki yazıcıdan bir sipariş fişi çıkmakta olduğunu ve bu sipariş fişine göre servis yapıldığını, bunun haricinde herhangi bir ürün çıkışı yapılmasının kesinlikle yasak olduğunu, ancak davacının sözlü olarak mutfaktan ürün çıkışı yapmak istediğini ve dava dışı bir çalışan ile hareket ederek bunu gerçekleştirdiğini,

müşterilerin hesabı peşin olarak ödemeleri halinde peşin parayı kendisi alarak kendi kredi kartı ile hesap ödenmiş gibi göstererek müvekkili şirkete ait iş yerinde ürün sayısının azalmasına yol açtığının ve müvekkilinin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, davacının müşterilerden mal veya hizmet bedeli olarak tahsil edilen toplam 1.070,00 TL parayı müvekkil şirkete vermeyerek nakit para üzerinde izinsiz ve yetkisiz tasarrufta bulunduğunu, kasa kayıtlarında açık çıktığı takdirde de yetkisiz tasarrufta bulunduğu nakit para karşılığı bedeli kredi kartı ile ödediğini,

davacının bu şekilde işleten ve bankaların kredi kartlarına sağladığı kampanyalar vasıtası ile kendisine haksız menfaat temin ettiğini, müvekkilinin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, davacının bu davranışlarının taraflar arasında düzenlenen hizmet akdinin 9.1 ve 9.10 maddesine aykırılık teşkil ettiğini, iş akdinin müvekkili tarafından 4857 sayılı İş Kanunun 25/II-e maddesi gereğince haklı nedenle feshedildiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş akdinin davacı işçinin doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması nedeniyle 4857 sayılı İş Kanununun 25/II-e maddesi gereğince noterden gönderdiği ihtarname ile davalı işverenlik tarafından feshedildiği, iş akdinin davalı işverenlik tarafından haklı nedenle feshedilmiş olması nedeniyle davacının ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanamayacağı gerekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi ile diğer alacak taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ... davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshedilip feshedilmediği ve kıdem tazminatına hak kazanılıp kazanılamadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda; davacının doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışları nedeniyle, kendisine haksız menfaat sağladığı ve davalıyı zarara uğrattığı gerekçesiyle iş akdine haklı nedenle son verildiği, davacı hakkında iddia edilen eylemi nedeni ile savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, yapılan soruşturma sonucunda davacı hakkında olayın hukuki mahiyette olması nedeni ile kovuşturmaya yer olamdığına dair karar verildiği, davacının, pos cihazında meydana gelen arıza nedeni ile kendi kredi kartından işlem yaptığını ayrıca evinde tamir yapan işçilerin çalıştığı işyerinde yemek yediği ve ücretinin kendisi tarafından ödendiğini beyan ederek davalıyı zarara uğrattığına dair iddiaları reddettiği anlaşılmıştır.

Mahkemece iş akdinin davalı tarafça haklı nedenle feshedildiği gerekçesi ile davacının kıdem ve ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ise de; Mahkemece dinlenen tanıkların el terminallerinin bozuk olduğuna, ücretlerin el adisyonuna yazıldığına dair beyanda bulundukları, kesinleşen soruşturma dosyasında davacının eyleminin ceza kanunu kapsamında suç teşkil etmediğinin tespit edilmesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı tarafça haklı nedenle davacının iş akdinin feshedildiğinin ispatlanamadığı anlaşılmakla davacının kıdem ve ihbar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile reddine karar verilmesi isabetli olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasındaki uyuşmazlık işçiye ödenen aylık ücretin miktarı ve davacının gerçek ücretinin belirlenmesi konusunda yapılan emsal ücret araştırmasının yeterli olup olmadığı noktasındadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır.

İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek, ilgili işçi ve işveren kuruluşları ile Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı internet sitesinde bulunan “Kazanç bilgisi sorgulama” ekranından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda, davacı tarafından net 1.450,00 TL ücret ile 2.000,00 TL bahşiş olmak üzere toplam 3.450,00 TL ücret aldığı iddia edilmiş, işveren ise davacının bordroda yazan ücreti aldığını savunmuştur. Davacı iddiası yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarınca doğrulanmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada, davacının restoran şube müdürü olarak çalıştığı, davacının bahşiş ile birlikte 3.450 TL net ücret aldığı değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece yapılan emsal ücret araştırmasının ise yetersiz olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği sorulmalı, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı internet sitesinde bulunan “Kazanç bilgisi sorgulama” ekranından emsal ücretin ne olabileceği yeniden araştırılmalı ve dosya kapsamındaki tüm deliller bir arada değerlendirilerek aylık ücret miktarı noktasındaki uyuşmazlık çözümlenmelidir.

Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.