Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/29737 K.2018/7756

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin çok yoğun mesai ile çalıştığını, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, ulusal bayram ve genel tatillerde çalıştığını, tüm bu sebeplerle de iş akdini haklı nedenle feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının fazla çalışma ve genel tatil günlerinde çalışma yapması halinde karşılığının bordrolarda tahakkuk ettirilerek ödendiğini, hizmet sözleşmesi süresince doğmuş tüm haklarının ödendiğini, ödenmeyen ücret alacağı bulunmadığını beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak ulusal bayram genel tatil ücret talebinin reddi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2 -Davacının fazla çalışmaya yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Somut olayda, davacı davalı iş yerinde 26.04.2011 – 28.11.2013 tarihleri arasında gece şoförü olarak çalışmış olup Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının haftanın 4 günü 16.00-24.00 saatleri arasında 1 saat ara dinlenme ile 28 saat, 2 gün ise yakın illere gittiğinden 16.00-06.00 saatleri arası 2 saat ara dinlenme ile 24 saat çalışarak haftada toplam 52 saat çalışma ile 7 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiş ve dosyada içerisinde bulunan tüm bordroların imzalı ve fazla mesai tahakkuku içermeleri sebebi ile dosyada 2011 yılına ait 9. ay bordrosu yer almadığından sadece bu ay için fazla mesai hesabı yapılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde iddia ettiği ve temyiz dilekçesinde tekrar ettiği üzere maaş bordrolarının bazılarındaki imzaların müvekkiline ait olmadığını beyan etmektedir. Davacı tarafın bordrolardaki imzaların kendisine ait olmadığı yönündeki itirazı dikkate alınmamıştır.

Mahkemece yapılacak ilk iş, hangi ay bordrolarındaki imzanın davacıya ait olmadığının açıklattırılarak söz konusu bordro asılları davalı şirketten getirtilerek, davacının daha önce resmi kurumlara vermiş olduğu imza örnekleri toplanıp, davacının imza incelemesine esas olacak şekilde imza örnekleri de mahkeme huzurunda alındıktan sonra alanında uzman bilirkişiye imza incelemesi yaptırılarak, bu belgelerin gerçekten davacı tarafından imzalanıp imzalanmadığı hususu duraksamasız belirlenmelidir.

Bilirkişi raporunda davacının 2011 yılına ait 9. ay bordrosunun dosyada olmadığı gerekçesiyle bu ay için fazla mesai ücreti hesaplanmış ise de davalı vekili tarafından ilgili aya ait fazla mesai tahakkuku içeren bordro fotokopisi ile banka kaydı temyiz dilekçesi ekinde dosyaya ibraz edilmiştir. İlgili bordronun imzasız olduğu görülmüştür. Ayrıca sunulan banka kaydının davacıya ait olup olmadığı anlaşılamadığı gibi Eylül maaşı adı altında ödenen miktar 780,75 TL olup bordroda tahakkuk eden net miktar 775,89 TL dir. Bu nedenle bordroda tahakkuk ettirilen miktarın davacıya ödenip ödenmediği banka kayıtları getirtilerek araştırılmalı ödendiği anlaşılır ise bordro imzasız olduğundan ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Diğer yandan davacı taraf dava dilekçesinde iş yerinde ... ... müfettişleri tarafından inceleme yapıldığını ve işverenin iş yasasına aykırı olarak ödeme yaptığının tespit edildiğini, yapılan resmi tespite göre gece şoförlerinin haftalık çalışma süresinin 72,5 saat olduğu, haftalık çalışma süresi olan 45 saatin bu süreden düşülmesi halinde işçilerin haftada 27,5 saat fazla mesai yaptıklarının belirlendiğini iddia etmiş ve dava dilekçesi ekinde ... ...

İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 26.08.2011 / AF-65 tarih ve numaralı 01.05.2011 – 01.07.2011 dönemini kapsayan raporun birkaç sayfasını ibraz etmiştir.

Mahkemece davalı iş yerinde iddia edildiği şekilde yapılan bir teftiş olup olmadığı araştırılarak varsa teftiş sonucu düzenlenen raporun tüm ekleri ile birlikte celbinin sağlanması ve davacının ibraz ettiği raporun da tamamın İlgili ... istenerek dosya içerisine eklenmesi ve tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda yazılı hususlara ilişkin hiçbir araştırma yapılmadan mahkemece eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozma sebebidir.

3- Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının ulusal bayram genel tatil ücretlerinin ödenip ödenmediği konusundadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 47. maddesinde, Kanunun kapsamındaki işyerleri bakımından, ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışma karşılığı olmaksızın o günün ücretinin ödeneceği, tatil yapılmayarak çalışıldığında ise, ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücretin ödenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'un 2. maddesinde ise, resmi ve dini bayram günleriyle yılbaşı gününün genel tatil günleri olduğu açıklanmıştır.

Somut olayda, davacı dini bayramlarda arife günleri ile bayramların son günü çalıştığını ve 1 Mayıs dışında genel tatillerin tamamında çalıştığını iddia etmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanlarına göre davacının 23 Nisan, 19 Mayıs ve 30 Ağustos ile Kurban Bayramının 4. günü çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapılmış ancak mahkemece bordro içeriklerine göre ulusal bayram genel tatil ücretinin tahakkuk ettirilerek ödendiği gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiştir.

Ancak bazı bordrolarda örneğin 2013 Ağustos bordrosunda 30 Ağustos ve Kurban Bayramına yönelik ayrıca yapılan bir tahakkuk bulunmamakta olup sadece 31 günlük ücret üzerinden aylık ücretin tahakkuk ettirilerek ödendiği görüldüğünden çalışıldığı tespit edilen ulusal bayram genel tatil günlerine ait bordrolar tekrar incelenerek tahakkuk bulunmayan aylara ait hesaplama yapılmalı ve talep hüküm altına alınmalıdır.

Mahkemece yazılı gerekçe ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti talebinin reddine karar verilmesi hatalı olup bozma sebebidir.