Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/32994 K.2015/33865

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı şirket bünyesinde 01.12.2010-05.08.2013 yılları arasında kimya mühendisi olarak çalıştığını, ancak şirketin ilgili yerlere kimya mühendisi olarak bildirimde bulunmadığını, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğünde çalışmaya başladığını, memuriyet kademe ve derecesinin tespitinde bu durumun tespiti gerektiğini belirterek, davalı şirkette kimya mühendisi olarak çalıştığının tespitini talep etmiştir.

Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmemiştir.

Mahkemece, ortada bir uyuşmazlık yok iken delil tespiti mahiyetinde tespit ve işlem yapılmasının yerinde olmadığı belirtilerek delil tespiti niteliğindeki talebin reddine karar verilmiştir.

Karar süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tespit davası şeklinde açılmış ancak mahkemece delil tespiti olarak değerlendirilmiş ve değişik işler esasına kaydedilerek talep reddedilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400. maddesinde düzenlenen delil tespiti, ileride açılacak veya açılmış olan bir dava ile ilgili delillerin bazı şartlar altında zamanından önce toplanıp emniyet altına alınmasını sağlamak için kabul edilmiş bir kurumdur. Tespit davası başlı başına bir dava iken delil tespiti bir dava içinde kullanılacak delillerin tespiti için başvurulan bir yoldur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici 3. maddesi gereğince, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427. ila 454. madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacaktır. Aynı Kanun'un 427. maddesinde de temyizi kabil kararlar sayılmış; nihai kararların temyiz edilebileceği belirtilmiştir. Delil tespiti kararı nihai kararlardan olmadığından temyizi mümkün değildir.

Somut olayda, dava tespit davası şeklinde açılmış, mahkemece değişik işler esasına kaydedilerek delil tespiti şeklinde değerlendirilmiştir. Ancak mahkemece yanılgı ile yapılan bu hukuki nitelendirme bağlayıcı olmayıp talebin tespit davası olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından verilen karara karşı temyiz yolu açıktır.

Tespit davası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 106. maddesinde "Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir.

Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.

Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz. "şeklinde düzenlenmiştir.

Dosya içeriğine göre davacı, davalı şirket bünyesinde 01.12.2010-05.08.2013 yılları arasında kimya mühendisi olarak çalıştığını, ancak şirketin ilgili yerlere bu şekilde bildirimde bulunmadığını belirterek kimya mühendisi olarak çalıştığının tespitini talep etmiştir.

Davalı şirket ile iş ilişkisi sona erdikten sonra Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğünde çalışmaya başladığını, buradaki memuriyet kademe ve derecesinin tespitinde davalı şirkette hangi unvanla çalıştığının tespiti gerektiğini, bu konuda bakanlık tarafından şirkete yazı yazılmasına rağmen cevap verilmediğini belirtmiştir.

Bu durumda, davalı şirkette hangi unvanla çalıştığı konusunda tespit davası açmakta, davacının güncel bir hukuki yararı bulunmaktadır. Mahkemece işin esasına girilerek gösterilen deliller toplandıktan sonra bir karar verilesi gerekirken yazılı gerekçe ile talebin reddedilmiş olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.