Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/33007 K.2015/35062

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı isteminin özeti:

Davacı, davalıya bağl... Meslek Yüksek Okulunda temizlik işçisi olarak çalıştığı sırada iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından bildirimsiz feshedildiğini, hak kazandığı kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmediğini, çalıştığı süre içerisinde fazla mesai ücreti ödenmediğini, bayram ve genel tatil günleri ücretleri ile hak kazandığı yıllık izinleri karşılığı ücretlerinin verilmediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, bayram-genel tatil ücretinin, fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz yürütülmek suretiyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı, üniversitenin merkez ve ilçelerde bulunan birimlerinin temizlik işini ihale yolu ile dava dışı şirkete verildiğini, davacının bu şirket bünyesinde işçi olarak çalıştığını, hak ve alacaklarından yüklenici şirketin sorumlu olduğunu, hafta içi beş gün mesai saatleri dışında çalışmanın söz konusu olmadığını, çalıştırılacak işçilerin yükümlülüklerinin ihaleyi alan şirkete ait olduğunu, bu sebeple idarenin hizmet alımında çalışan işçilere karşı herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, dava konusu kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla mesai ve genel tatil ücreti alacaklarının kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda karar, davacının genel tatil ve fazla mesai yaptığı kabulünün hatalı olduğu ve sigorta kayıtlarına göre işveren olarak görülen kişilerle davalı üniversite arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı hususunda yeterli inceleme yapılmadığı gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ve Kurum kayıtlarında işveren olarak görülen kişilerle davalı arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı hususunda yapılan araştırma sonrası davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’da "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usuli kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada, ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.

Somut olayda, mahkemece verilen hüküm, davalı temyizi üzerine Dairemizin kararı ile bozulmuştur. Davacının fazla mesai ve genel tatil alacaklarının kabulünün hatalı olduğuna dair bozma ilamına mahkemece uyulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla davalı lehine usuli müktesep hak oluştuğu gözetilmeksizin dava konusu fazla mesai ve genel tatil alacaklarının reddine karar verilmesi gerekirken usuli kazanılmış hak ilkesi dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.