Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/34027 K.2018/17369

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, ... Belediyesinde 2005 yılında geçici işçi sıfatıyla çalışmaya başladığını, 2007 yılında kadro aldığını, ... Belediyesinde çalışmaktayken kurum değişikliği nedeniyle ...

Milli Eğitim Müdürlüğünde çalışmaya başladığını, davalı Belediyenin "Türkiye Belediyeler ve Genel Hizmetler İşçileri Sendikası ile ... arasında yapılan 01/01/2009'dan 31/12/2011 tarihine kadar geçerli 10.Dönem Toplu İş Sözleşmesi" ve varsa önceki Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine ve İş Kanununa göre müvekkiline ödenmesi gereken hak ve alacaklarının ödenmediğini, belediyede 6 ay muhasebede, 6 ay belediye parkında çalıştığını, muhasebede çalışırken pazartesinden cumaya kadar 8.00-17.30 saatleri arasında, cumartesi günleri yarım gün çalıştığını, belediye parkında çalışırken haftanın 7 günü 9.00-24,30 saatleri arasında talıştığını,

fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini,dini bayramlarda çalışmadığını, ancak milli bayramlarda çalıştığını, parka çalışırken sadece dini bayramların birinci günü çalışmadığını kalan günlerde çalıştığını,izin paralarının da ödenmediğini, Türkiye Belediyeler ve Genel Hizmetler İşçileri Sendikası ile ... arasında yapılan 01/01/2009'dan 31/12/2011 tarihine kadar geçerli 10.dönem Toplu İş Sözleşmesine göre davalı ...'nin müvekkiline yapması gerekli olan yakacak, giyim, gıda yardımları yapılmadığını, maaşlarına zam yapılması gerekirken yapılmadığını,

aile ve çocuk yardımından "devlet memurlarına yapılan yardımlara yıl içinde yapılan ilave zamlar işçilere de artış tarihinden itibaren uygulanır." hükmüne rağmen gerekli artış yapılmadığını, kira yardımında ise artış yapılmadığını, tahsil yardımının da ve ikramiyelerinde ödenmediğini, beyan ederek ikramiye, aile, çocuk yardımı ,kira yardımı ile yıllık izin, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanını yeni HMK'na uygun bir şekilde açılmadığını, usule aykırı davranıldığını, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasının yasal olmadığını usuldeki yeni değişiklik ile fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması ve ıslah edilmesi müessesesinin kaldırıldığını, HMK'nun 107.md. göre belirsiz alacak davası açılması gerektiğini, davacı tarafın iddiası ve talep ettiği alacakları hususunda 5 yıllık zamanaşımı bulunduğunu, 5 yıldan önceki alacakların istenmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle böyle bir talep de bulunması halinde zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının davasında haksız ve kötü niyetli olduğunu,

davalı müvekkilinin belediye de görev yapmış olduğu Toplu İş Sözleşmesinde belirtilen mesai saatleri dışında mesai saatleri, dışında, hafta tatili yada resmi ve dini bayramlarda çalıştırılmadığını, bu nedenle davacının müvekkil belediyeden fazla mesai, hafta sonu tatil ücreti, bayram tatili alacağı bulunmadığını, davacının çalıştığı kısımlarda yaptı iş gereği çalıştırıldığını, işin durumuna göre görevlendirmelerinin yapıldığını, fakat sözleşme gereğinde çalışması süresinin toplam 45 saati geçmediğini, dolayısıyla fazla mesai yapmadığını, davacı tarafın haftanın her günü, günde 12 saat çalıştığını iddia ettiğini,

yıllık izinlerin davacıya kullandırıldığını, kullandırılmamış olsa dahi davacının kurum değişikliğinin 6111 sayılı yasanın 166.mad. gereğince yapıldığını, davacının iş akdinin sona ermediğini, yıllık ücretli izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshinin şart olduğunu ve yıllık ücretli izin alacağının feshiyle muaccel hale geldiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı ve davalı arasındaki uyuşmazlık davacı işçinin fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı konusundadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

Aynı şekilde hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının hesaplanmasında da aynı ilkeler uygulanmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı davalı Belediyede altı ay muhasebede, altı ay belediye parkında çalıştığını, muhasebede çalışırken haftada beş gün, 08:00-17.30 saatleri arasında, cumartesi günleri ise yarım gün,belediye parkında çalışırken haftanın 7 günü 09:00-00:30 saatleri arasında çalıştığını, dini bayramlarda çalışmadığını, ancak milli bayramlarda çalıştığını, parkta çalışırken ise sadece dini bayramların birinci günü çalışmadığını beyan etmiştir.

Mahkemece; tanık beyanları esas alınarak hazırlanan bilirkişi raporu esas alınmayarak; yargılama sırasında dinlenen tanık beyanlarının abartılı olduğu, davacı tanıklarının davacı ile aynı iş yerinde çalışan mesai arkadaşları olduğu,

aynı mahkemede açılan seri dava dosyalarda davacı olduklarını bunların dışında da, davalı iş yerinin kamu kurumu olma niteliği, yapılan iş ve işlemlerin kayıt altına alınmasının gerekliliği, ilçenin nüfusu ve davacının yaptığı iş dikkate alındığında olabilecek iş kapasitesi ve belediyede çalışan sayısının çokluğu da değerlendirildiğinde, fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının reddine karar verilmiştir.

Bu konuda dairemizce temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikteki 07.05.2015 tarih, 2015/11568 esas- 2015/16824 karar ve 2015/11565 esas- 2015/16821 karar sayılı ilamlar hükme dayanak gösterilmiştir.

Mahkemece emsal kabul edilen dosyalarda, gerekse davalı Belediyede çalışan başka bir kısım işçilerin açtığı davalarda, dairemizce fazla çalışma, Ulusal bayram genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının reddi gerektiği yönünde karar verilmiştir. Her ne kadar emsal dosyalarda, iş bu mahkemenin kararı ile aynı doğrultuda olmak üzere; husumetli tanık beyanlarına itibar edilmemesi yönünde kararlar alınmış ise de, her dosyanın; taraflarca getirilme ilkesi, somut olayın özellikleri, davacının mesleği, görev sahası ile sunulan delillerine göre ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının dava konusu fazla mesai hafta tatili ve ulusal bayram ile genel tatil alacaklarının yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekmektedir. Mahkemece davacı tanık beyanlarına, davalıya karşı açmış oldukları dava sebebi ile menfaat birlikteliği olacağından, husumetli oldukları gerekçesi ile beyanlarına itibar edilmemesi isabetli olmuştur.

Ancak yargılama aşamasında, yalnız davacı tanıkları değil, davalı tanıkları da dinlendiği ve davacının çalışma düzeni hakkında da hesaplamaya esas alınacak nitelikte bilgiler verdikleri anlaşılmıştır. Mahkemece; yalnız davacı tanık beyanları yönünden değerlendirme yapılarak fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram ile genel tatil alacaklarının ispatlanamadığı gerekçesi ile reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.