Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/34444 K.2018/15601

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesini ücret alacakları ödenmediğinden haklı nedenle feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ve yıllık izin ücret alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının ödenmeyen ücret alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücret alacak taleplerinin reddi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücretine hak kazanıp kazanmadığı noktası taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Aynı ilkeler ulusal bayram genel tatili çalışmaları için de geçerlidir.

Somut olayda; davacı davalı iş yerinde ekmek dağıtım işinde sevkiyat görevlisi ( şoför) olarak çalışmış olup günlük 14 saat çalıştığını ve resmi ve dini bayramlarda çalıştığını iddia ederek fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücret alacağı talebinde bulunmuştur.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda banka kayıtları ile imzasız ücret bordrolarının uyum arz ettiği, davacının daha fazla çalıştığını yazılı delille ispat edemediği gerekçesi ile hiç hesaplama yapılmayarak fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücret alacağının olmadığı belirtilmiş ve mahkemece rapor doğrultusunda fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücret talepleri ret edilmiştir.

Dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarına göre davacının fazla mesai yaptığı ve bayram ve genel tatil günlerinde çalışıldığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle mahkemece öncelikle yapılacak iş, davacının tanık beyanlarına göre fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücret alacağını hesaplamak ve yukarıdaki ilke kararı doğrultusunda imzalı bordrolarda fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil tahakkuku olan dönemler dışlanmalı, bordroda tahakkuk olan ancak bordronun imzasız olması halinde ise tahakkuk ettirilen tutarlarının ödendiğinin ispatlanması halinde, ödenen miktarlar hesaplanan tutardan mahsup edilmeli,

ücret bordrosu bulunmayan ve bordro olmasına rağmen tahakkuk olmayan dönemler bakımından ise tanık beyanlarına göre tespit edileceği şekilde çalışma yaptığı kabul edilerek hesaplama yapılmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı gerekçeyle karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçinin iş akdini feshinin haklı olup olmadığı noktasındadır.

İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret işçi için en önemli hak, işveren için en temel borçtur. Ücreti ödenmeyen işçinin, bu ücretini işverenden dava ya da icra takibi gibi yasal yollardan talep etmesi mümkündür. Ücreti ödenmeyen işçinin, haklı sebebe dayanarak iş sözleşmesini feshetme hakkı da bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu' nun 24. maddesinin (II) numaralı bendinin (e) alt bendinde sözü edilen ücret, geniş anlamda ücret olarak değerlendirilmelidir. İkramiye, prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil gibi alacakların ödenmemesi durumunda da işçinin haklı fesih imkânı bulunmaktadır

Davacı işçi, ücret alacakları eksik ödendiğinden iş akdini haklı nedenle feshettiğini iddia etmektedir. Mahkemece davacının yıllık izinlerinin kullandırılmadığı sebebi ile iş akdini haklı nedenle feshettiği kabul edilmiş ise de işçi tarafından kullanılmayan izin süresi fesihle birlikte alacağa dönüştüğünden ödenmeyen yıllık izin ücret alacağının bulunması davacıya haklı fesih imkanı tanımaz.

Ancak yukarıdaki bent uyarınca yapılan bozma sonucuna göre davacının ödenmeyen fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücreti olduğu tespit edilir ise, mahkemece yapılması gereken iş sözleşmesinin işçi tarafından feshinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II-e maddesi uyarınca haklı sebebe dayandığı kabul edilerek şimdiki gibi kıdem tazminatı alacağının kabulüne karar vermek, ödenmeyen ücret alacağı bulunmaz ise kıdem tazminatı talebinin reddine karar vermek olmalıdır.