Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/34450 K.2018/14298

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 09/05/2011 - 28/06/2013 tarihleri arasında aralıksız çalıştığını, iş akdinin İş Kanunu'nun 17 ve 18 maddeleri uyarınca işveren tarafından feshedildiğini ileri sürerek ihbar tazminatı, ücret ve yıllık izin alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının ücret ve yıllık izin alacaklarının bulunup bulunmadığı iş yeri giriş çıkış kayıtları ve banka kayıtlarının incelenmesi ile ortaya çıkacağını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında davacının aylık ücretinin miktarı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçiler o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Mahkemece, Türkiye İstatistik Kurumunun resmi internet sitesindeki “kazanç bilgisi sorgulama” kısmından da faydalanılması ve emsal ücret araştırması sonucunda elde edilen verilerle birlikte, anılan Kurumun resmi internet sitesindeki bilgiler de dikkate alınarak emsal ücretin belirlenmesi mümkündür.

Somut olayda, davacı davalı işyerinde 09/05/2011-28/06/2013 tarihleri arasında fritten sorumlu teknoloji müdür yardımcısı olarak çalışmıştır. Davacı asgari geçim indirimi hariç net 7.250,00 TL aldığını, ücretin kendisine kasadan yatan vb. açıklamalarla parça parça ödendiğini iddia etmiş olup, davalı ise 2013/5. aya ilişkin imzalı ücret bordrosunda da belirtildiği şekilde ücretin net 4.003, brüt 6.360,00 TL olduğunu beyan etmiştir.

Mahkemece emsal ücret araştırması yapılmış, dosya kapsamında yer alan emsal ücret yazı cevaplarında ... Sendikası tarafından net 3.500,00 TL, ... Sanayi Odası tarafından 6.118 TL ücret alabileceği bildirilmiş olup ... Sanayi Odası ise davacının ücretinin asgari ücretten az olamaycağını bildirmiştir.

Mahkemece, emsal ücret araştırmasının ve davacının banka hesabına "kasadan yatan" açıklaması ile düzensiz ödemelerin yapıldığı anlaşıldığından davacının bordroda yazılı tutarın üzerinde ücret aldığı konusunda kanaat oluştuğu gerekçesiyle davacının net 7.250,00 TL aylık ücret aldığı kabul edilmek suretiyle ilgili alacaklar hüküm altına alınmıştır.

Dosya kapsamında yer alan ödeme kayıtlarına bakıldığında, "...", "..., "..." açıklaması ile davalının iddia ettiğinin aksine düzenli olarak değişen miktarlarda ödemelerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Öncelikle söz konusu ödemelerin kim tarafından yapıldığının ve neye ilişkin olduğunun taraflar ve ilgili bankadan sorularak, davalı işverenlik tarafından yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.

Ödemelerin davalı işverenlik tarafından yapıldığının sabit olması halinde ise yatırılan toplam ödemenin davacının çalıştığı dönem itibariyle aylık ortalaması alınarak, son dönem imzalı ücret bordrosunda belirtilen net miktara eklenerek aylık ücretin tespit edilmesi ve işçilik alacaklarının bu tespit doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.

Miktar itibariyle bulunan rakamın davacının talebini aşmaması gerektiği ile davalının usuli kazanılmış hakkını ihlal etmemesi gerektiği de dikkate alınmalıdır. Hal böyle olmakla birlikte, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.