Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/4935 K.2016/10152

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, emekli olarak işyerinden ayrıldığını ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacı isteklerinin yerinde olmadığını zamanaşımı süresinin dolduğu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır.

Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu incelemesi mümkün değildir.

Zamanaşımı, bir maddi hukuk kurumu değildir. Diğer bir anlatımla zamanaşımı, bir borcu doğuran, değiştiren ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, salt doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu bakımdan zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Bunun sonucu olarak da, yargılamayı yapan yargıç tarafından yürüttüğü görevinin bir gereği olarak kendiliğinden göz önünde tutulamaz.

Borçlunun böyle bir olgunun var olduğunu, kanunda öngörülen süre ve usul içinde ileri sürmesi zorunludur. Demek oluyor ki zamanaşımı, borcun doğumu ile ilgili olmayıp, istenmesini önleyen bir savunma olgusudur. Şu durumda zamanaşımı, savunması ileri sürülmedikçe, istemin konusu olan hakkın var olduğu ve kabulüne karar verilmesinde hukuksal ve kanuni bir engel bulunmamaktadır.

4857 sayılı İş Kanun'un 32/8. maddesinde, işçi ücretinin beş yıllık özel bir zamanaşımı süresine tabi olduğu açıkça belirtilmiştir.

Yıllık izin ücreti iş sözleşmesinin ancak sona ermesiyle ücret alçağı haline gelerek muaccel olmaktadır. Yıllık izin ücretinin bir tazminat veya tazminat niterliğine yakın bir alacak mı veya bir ücret alacağı mı olduğuna dair farklı yorumlar olsa da mülga 818 sayılı Kanun döneminde yıllık izin ücreti zamanaşımı süresi ücretlere dair uygulama gibi beş yıl olarak kabul edilerek uygulana gelmiştir. 6098 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle de; yıllık izin ücretinin tartışlan durumunda bir farklılık bulunmadığından zamanaşımı süresinin Dairemiz yerleşik uygulması gibi beş yıl olarak uygulanmasına devam edilmiştir.

Somut olayda iş sözleşmesi 08.10.2007 tarihinde sona ermesi ile yıllık izin ücret alacağı muaccel hale gelmiştir. Fesih tarihi itibariyle yıllık izin alacağı konusundaki zamanaşımı süresinin mülga 818 sayılı Kanuna göre beş yıl olduğu açıktır.

Davacı bilirkişi raporu üzerine yıllık izin ücreti alacağını 17.02.2014 tarihinde ıslah etmiş ve bu dilekçenin 25.03.2014 tarihli oturumda davalı Kayadibi şirketine tebliğine karar verilmiş ise de tebligatın yapıldığına dair parçasının dosyada ve bilgisinin UYAP ortamında bulunmadığı görülmüştür.

Bu durumun mahkemece açıklığa kavuşturulması gerekir ise de daha önce tebliğ edildiğine dair bir bilgi olmadığına göre ıslah dilekçesinin davalıya tebliğine karar verilen oturum tarihi ile zamanaşımı def'inin ileri sürüldüğü tarih arasında henüz iki hafta süre dolmadığından yıllık izin ücretinin ıslah edilen kısmı için beş yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken zamanaşımı süresinin on yıl olduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.