Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/6354 K.2016/14535

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının davalı bakanlığa ait işyerinde alt işverenlerin işçisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin emeklilik sebebiyle sona erdiğini, tazminat ve alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, fazla mesaî ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, husumet itirazı ve zamanaşımı def'inde bulunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya içeriği ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, kanuni süresi içinde davalı temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret, işçinin brüt ücretidir. O halde, kıdem tazminatı, işçinin fiilen eline geçen ücreti üzerinden değil, sigorta primi, vergi sendika aidatı gibi kesintiler yapılmaksızın belirlenen brüt ücret göz önünde tutularak hesaplanır.

Kıdem tazminatına esas alınacak olan ücretin tespitinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulur. Buna göre ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır. İşçiye sağlanan özel sağlık sigortası yardımı ya da hayat sigortası pirim ödemeleri de para ile ölçülebilen menfaatler kavramına dahil olup, tazminata esas ücrete eklenmelidir. Satış rakamları ya da başkaca verilere göre hesaplanan pirim değişkenlik gösterse de, kıdem tazminatı hesabında genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilmelidir.

Somut olayda, mahkemece ücrete ilave tediye ücretide katılarak kıdem tazminatı alacağı hesaplanmış ise de davacı, davalıya ait işyerinde altişverenlerin işçisi olarak çalışmıştır. Mahkemece, kararın gerekçesinde, davalı ile dava dışı şirketler arasında asıl-altişveren ilişkisi olduğu kabul edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı bakanlığın asıl işveren olduğu tesbit edildikten sonra, bu tesbite aykırı olarak, davacının asıl işverenin işçisi olduğu kabul edilerek ilave tediye ücreti brüt giydirilmiş ücrete dahil edilerek hesaplama yapıImıştır. Davacınm kararı temyiz etmediği de dikkate alındığında, davalı ile dava dışı şirketler arasında asıl işvrene-alt işveren ilişkisi bulunduğunun kabulü gerekir.

İlave tediye ücreti 6772 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilere verilen bir ücrettir. Hal böyle olunca, 6772 sayılı Kanun kapsamında bir işyerinde çalışmayan davacının, kıdem tazminatı alacağının hesaplanmasında ilave tediye ücretininde brüt giydirilmiş ücrete katılması hatalı olmuştur.

Ayrıca davacı, davalıya ait işyerinde 02.08.2002-31.03.2011 tarihler arasında çalışmıştır. Davaya konu alacaklar bu çalışma süresi dikkate alınarak belirlenmiştir. Mahkemece, kısa kararda belirlenen bu alacaklara hükmedilmesine rağmen, kararın gerekçesinde davacının 02.08.2002-31.08.2013 tarihleri arasında çalıştığı yazılarak çelişki oluşturulması doğru olmamıştır.

Öte yandan, mahkemece peşin yatırılan harç konusunda bir karar verilmemiş, bu tutarın yargılama giderleri içinde değerlendirilip değerlendirilmediğide anlaşılamamaktadır. Davalı bakanlığın harçtan muaf olduğu dikkate alınarak, yargılama giderlerinin denetime açık şekilde belirlenmesi, giderler içinde başvuru harcı var ise bunun dışlanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.