Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/10264 K.2019/14061

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti

Davacı vekili, davacının davalıya ait çağrı merkezinde çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız feshi sebebiyle açılan işe iade davasında verilen kararının kesinleşmesi üzerine davalı işveren tarafından kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenmiş ise de yapılan ödemenin eksik olduğunu, bakiye kıdem ve ihbar tazminatı alacağının tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı işverenin takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve davalının icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında kıdem tazminatı hesabına esas ücretin belirlenmesi taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret, işçinin son brüt ücretidir. Kıdem tazminatı, işçinin fiilen eline geçen ücreti üzerinden değil, sigorta primi, vergi sendika aidatı gibi kesintiler yapılmaksızın belirlenen brüt ücret göz önünde tutularak hesaplanır.

Kıdem tazminatına esas alınacak olan ücretin tespitinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulur. Buna göre ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır.

İşçiye sağlanan özel sağlık sigortası yardımı ya da hayat sigortası pirim ödemeleri de para ile ölçülebilen menfaatler kavramına dahil olup, tazminata esas ücrete eklenmelidir. Satış rakamları ya da başkaca verilere göre hesaplanan prim değişkenlik gösterse de, kıdem tazminatı hesabında genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilmelidir. Diğer taraftan kıdem tazminatına esas ücrete, asgari geçim indirimi ve fazla çalışma ücreti eklenerek hesaplama yapılması hatalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece davacıya ödenen geniş anlamda ücret tutarının 3.031,40 TL olduğu kabul edilerek hesaplanan alacaklar yönünden itirazın kısmen iptaline karar verilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacıya her ay 1.001,40 TL görev tazminatı ödendiğinin bordro ile sabit olduğu gerekçesiyle, buna göre kıdem ve ihbar tazminatı fark alacağı hesaplanmış ise de, davacıya ödendiği belirtilen görev tazminatının mahiyetinin yeterince araştırılmadığı, bu ödemenin arizi bir ödeme olup olmadığının açıklığa kavuşturulmadığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında 2013 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait bordrolarında davacı lehine görev tazminatı tahakkuku bulunduğu tespit edilmektedir. Diğer taraftan dosyada görev tazminatının hangi sebeple, hangi şartlar altında ve hangi miktarda ödeneceğine dair bir bilgi veya belge bulunmamakta olup, ödemenin mahiyeti konusunda bir açıklık bulunmamaktadır.

Davalı taraf, yargılama sırasında bu ödemenin sürekli bir ödeme olmadığını, davacının sadece son iki ayda bu ödemeye hak kazandığını savunmuştur.

Hal böyle iken, mahkemece görev tazminatının mahiyeti araştırılarak arizi bir ödeme olup olmadığı, arizi bir ödeme olmadığı takdirde ise (prim, ikramiye vb) ne tür bir ödeme olduğu saptanarak sonucuna göre, açıklanan ilke ve esaslar doğrultusunda görev tazminatının geniş anlamda ücrete dahil edilip edilemeyeceği yönünde bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, esasen kıdem tazminatı için işlemiş faiz hesabında bankalarca fiilen mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının tespitinin gerektiğini, ancak dosya kapsamında başka bir veri bulunmadığı için davacının bildirdiği yüzde on faiz oranı üzerinden hesaplama yapıldığı ifade edilmiştir.

Mahkemece bilirkişi raporunda hesaplanan işlemiş faiz alacağı hüküm altına alınmış ise de, davacı tarafça takip talebinde bildirilen yüzde on faiz oranı dikkate alınarak hesaplama yapılması yerinde değildir. Mülga 1475 sayılı İş Kanununun halen yürürlükte bulunan 14. maddesine göre, kıdem tazminatı alacağına uygulanacak faiz mevduata uygulanan en yüksek faizdir.

Buna göre mahkemece bankalarca fiilen mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı araştırılarak, davacının talebi aşılmamak kaydıyla, bu oran üzerinden belirlenecek işlemiş faiz alacağının hüküm altına alınması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.