Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/11147 K.2019/8002

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde yat kaptanı olarak 1997 yılında işe başlamasına rağmen kuruma işe girişinin 15.10.1999 tarihinde bildiridiğini, iş akdinin işverence haksız ve bildirimsiz feshedildiği 30.09.2013 tarihine kadar aralıksız çalıştığını, en son aylık 3.500,00 TL ücret almasına rağmen çalışmalarının asgari ücretten gösterildiğini, turizm sezonu olan 15 Nisan - 1 Kasım arasında haftanın 7 günü 06.00-23.00 arası çalıştığını, özellikle tatil olan milli bayram ve genel tatillerde yoğun geçtiğini, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, ücretinin de ödenmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacakların hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı yetki ve zamanaşımı itirazında bulunarak davacının kar ortağı olarak çalışmakta olduğunu, dava dilekçesindeki ücretee ve çalışma şekline ilişkin beyanların gerçeği yansıtmadığını, davacının işverenin izni olmadan tekneye yolcu aldığını, bir kısım masraflar için para ödenmesinde rağmen tekneye masrafın yapılmadığını, haksız kazanç elde ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davacının yıllık izin, fazla çalışma ve hafta tatili talebinin reddine diğer taleplerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz :

Karar, yasal süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin tüm, davacının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının yıllık izin ücreti alacağının hesaplanması noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı olup olmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile ispatlamalıdır.

Somut olayda davacı vekili davacıya çalışma süresi boyunca yıllık izin haklarının kullandırılmadığını iddia etmiştir. Mahkemece davacının yaz sezonunda yoğun olmakla birlikte kış aylarında da calışmasının devam ettiği, bu hali ile mevsimlik iş olmadığı ancak özellikle kış sezonunda sadece yatın bakım ve onarım işi için çalışıldığı fırtına olduğu zamanlar teknede bulunulduğu bunun dışında çalışanların organize edildiği tanık beyanlarından anlaşılmış olup, hakkaniyete uygun kabulün işyerinde üst düzey yönetici olduğu ve tüm yıl boyunca yüksek ücret aldığı kabul edilen davacının yıllık izinlerini kış aylarında kendi belirlediği günlerde kullandığının kabulünün uygun olacağı gerekçesiyle yıllık izin talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, ispat yükünün işveren üzerinde olduğu ve işverence ispat yükünün yerine getirilemediği de göz önünde bulundurulmakla birlikte, davacının davayı somutlaştırma yükü (HMK 194), hakimin de davayı aydınlatma yükümlülüğü (HMK m. 31) bulunduğu göz önüne alınarak, davacının 13 yıllık çalışma süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmaması hayatın olağan akışına ters olduğundan, davacının yıllık izin kullanıp kullanmadığı, kullandı ise ne kadarını kullandığı hususunda beyanı alındıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacı işçinin hafta tatili ücretlerine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık konusudur.4857 sayılı İş Kanunu'nun 46. maddesinde, işçinin tatil gününden önce aynı Yasanın 63. maddesine göre belirlenmiş olan iş günlerinde çalışmış olması koşuluyla, yedi günlük zaman dilimi içinde yirmidört saat dinlenme hakkının bulunduğu belirtilmiş, işçinin hafta tatili gününde çalışma karşılığı olmaksızın bir günlük ücrete hak kazanacağı da 46. maddenin ikinci fıkrasında hüküm altına alınmıştır.Somut olayda, tanık beyanları ve yapılan işin niteliğine göre davacının işlerin yoğun olduğu yaz döneminde turların haftalık,

10 günlük ve aylık olması nedeniyle ayda iki hafta tatilinde çalıştığı anlaşılmaktadır. 15 Nisan-1 Kasım arası sezon döneminde davacının ayda iki hafta tatilinde çalıştığı kabul edilerek hafta tatili alacağının hesaplanması gerekirken yazılı gerekçe ile talebin reddi de isabetsiz olmuştur.