Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/12161 K.2019/3141

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan ...vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili ve bir kısım işçilerin maaşlarının hiçbir zaman düzenli ödenmediğini, bunun üzerine işçilerin iş yasasının kendilerine tanıdığı iş görme borcunun yerine getirmekten kaçınma hakkını kullandıklarını, bu nedenle davalı işveren tarafından haksız olarak iş akdinin feshedildiğini beyan ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, davacının ücretinin 20 günü geçmeyecek şekilde ödenmiş olmasına rağmen davacı işçinin diğer işçilerle birlikte 03.08.2012-04.08.2012 tarihleri arasında işlerini görmediklerini ve işyerine yakın bir yerde beklediklerini, işveren vekillerinin yazılı ve sözlü ikazlarına karşın davacının da içerisinde bulunduğu bazı işçilerin iş görme edimini yerine getirmekten kaçındıklarını, çalışmak isteyen işçilere engel olduklarını ve işveren vekillerini dövdüklerini, işletmeye zarar verdiklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden ve özellikle İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 12.11.2012 tarih 21 sayılı inceleme raporundan davacının ücretini alamadığı için iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınma hakkını kullandığı, davacının iş akdinin haklı bir sebep olmaksızın sona erdirildiği gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile hüküm altına alınan alacakların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davacı ve davalılardan ...vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Davacı temyizi yönünden;

Davacının temyiz harç ve masraflarını yatırması için Mahkemece davacıya 7 günlük kesin süre verildiği, davacının verilen kesin sürede temyiz harç ve masraflarını yatırmadığı anlaşılmakla Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 344. maddesi gereğince davacı yönünden verilen kararın temyiz edilmemiş sayılmasına,

Davalı temyizi yönünden;

1-Taraflar arasında davacının iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde son bulup bulmadığı uyuşmazlık konusudur.

İş akdi, davalı işverence 4857 sayılı Yasanın 25/II-h ve 25/I-g maddeleri gerekçe gösterilerek tek taraflı olarak feshedilmiştir.

Davacı vekili, işçinin ücretinin düzenli ödenmediğini, iki aylık ücretinin ise hiç ödenmediğini, bu nedenle iş görme edimini görmekten kaçınan işçinin iş akdine işverence son verildiğini, bu feshin haksız olduğunu öne sürmüştür. Davalı vekili, işçilerin topluca iş yerine gelmemeleri ve gelmeyeceklerini bildirmeleri, devamsızlık yapmaları, iş yeri güvenliğini tehlikeye düşürmeleri ve işverene zarar vermeleri nedeniyle iş akdine haklı olarak son verildiğini savunmuştur. Dinlenen davacı tanıkları ücretlerini düzenli alamadıklarını; davalı tanıkları ise işçilerin ücretlerini alamadıkları gerekçesi ile işi bıraktıklarını beyan etmişlerdir.

Dosya içerisinde bulunan ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 24.02.2014 tarih 990 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesinde, 28.08.2012 ve 31.10.2012 tarihlerinde yapılan teftiş sonucu düzenlenen tutanak ve raporların dosyaya sunulduğu. İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 12.11.2012 tarih 21 sayılı inceleme raporunun sonuç kısmında ...

Maden Bakır işletmesindeki işçi çıkışlarının fesih gerekçesinin 4857 sayılı Yasanın 32. maddesi gereğinde ücretlerin zamanında ödenmemesi olduğu, 24/2-e maddesine dayanılarak haklı nedenle fesih söz konusu olduğu, hizmet akdinin haklı nedenle feshinin mevcut olduğu ve işbaşı yaptırılmayan işçiler için kıdem tazminatı talep etme hakkının doğduğu, işyerinde sendika ve toplu iş sözleşmesi bulunmadığı bu nedenle yasa dışı grev ve lokavttan bahsedilemeyeceğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkemece, İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 12.11.2012 tarih 21 sayılı inceleme raporu nedeniyle davacının ücretini alamadığı için iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınma hakkını kullandığı davalı işverence de iş akdinin haksız olarak feshedildiği kabul edilmiştir. Ne var ki, Mahkemece varılan sonuç dosya içeriği ve somut olay ile örtüşmemektedir. Davacının Mayıs ayı ücreti 29.06.2012 ve Haziran ayı ücreti 03.08.2012 tarihinde ödenmiştir.

Her ne kadar eylemin başladığı gün Haziran ayı ücreti için iş bırakma şartları oluşmuş ise de bu ayın ücreti 03.08.2012 de ödendiğinden davacının söz konusu aya ilişkin iş görmekten kaçınması haksızdır. Temmuz ayı ücreti ise Ağustos ayı sonunda ödenmesi gerektiğine göre işçinin eylem yaptığı 03.08.2012 tarihinde henüz muaccel hale gelmemiştir.

Şu halde davacının eylem tarihi olan 03.08.2012 tarihi itibariyle işçinin iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınma hakkının bulunduğundan söz edilemeyeceği anlaşıldığından işverence yapılan fesih haklı nedene dayalı olup davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taleplerin hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Karar başlığında davanın "İş Mahkemesi Sıfatıyla" görüldüğünün belirtilmemiş olması da doğru bulunmamıştır.