Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/1311 K.2018/25623

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalı Sağlık Bakanlığı vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı ... Devlet Hastanesinde temizlik işçisi olarak alt işveren şirket işçisi olarak çalıştığını, iş akdini emekliliğe hak kazanması nedeniyle feshettiğini beyanla kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatilive ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekilleri, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı ve davalı Sağlık Bakanlığı vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalı Sağlık Bakanlığının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tanıklarının anlatımından hareketle fazla çalışma alacağı hüküm altına alınmıştır. Ne var ki; davacı tanıklarının da davalı aleyhine davaları bulunduğu sabit olup; yan delillerle desteklenmeden tek başına husumetli tanık anlatımına itibar edilemez. Dosya içerisinde davacının fazla çalışma yaptığını gösteren başkaca bir delile de rastlanılmamıştır. Açıklanan nedenler ile davacı tarafından yöntemince ispatlanamayan fazla çalışma alacağı taleplerinin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- Taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının 17 yıl boyunca hiç yıllık ücretli izin kullanmadığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Dosyaya sunulu puantaj kayıtlarında davacının 2012 yılı, 8 ve 10. aylarda toplam 28 gün, 2013 yılı 3,6,8,12. aylarda toplam 25 gün , 2014 yılı 1, 3. ve 4. aylarda toplam 30 gün yıllık izinli gösterildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca davacı Mahkemenin 2014/110 Esas sayılı dosyasında davacı tanığı olarak yeminli beyanında, "Çoğunlukla yıllık izinlerimizi kullanmıyorduk. Daha doğrusu düzenli kullanmıyorduk, ben örneğin iki yıl iznimi kullanamadım, davacı da 2 yıl yıllık iznini kullanmadı, diğer yıllarda tam olarak yıllık izinlerini kullanıp kullanmadığını bilmiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacının çalışma süresi boyunca hiç izin kullanmamış olması hayatın olağan akışına da uygun bulunmadığından, hakimin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde; mahkemece, davacı asilin kendini bağlayan beyanı da gözetilerek ayrıca puantaj kayıtları da kendisine gösterilerek 2 yıl kullanmadığı iznin hangi yıllara ait olduğu konusunda beyanı alınmalı bundan sonra sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre bir karar verilmelidir.