Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/15161 K.2019/13399

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde teknisyen olarak çalıştığını, yapmış olduğu fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil çalışması ve hafta tatili çalışmalalarının ödenmemesi sebebi ile iş sözleşmesine haklı olarak son verdiğini belirterek kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ve hafta tatili ücreti taleplerinde bulunmuştur.

Davalının Cevabının Özeti:

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Davacı işçinin fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının olup olmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ulusal bayram ve genel tatil alacağı talepleri için de geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta; itibar edilen bilirkişi raporunda dosya kapsamında dinlenen tanıklar ... ve Mehmet Sefa Yücedağ’ın davalıya karşı aynı mahiyette davalarının bulunduğu belirtilerek beyanlarına itibar edilmemesi her ne kadar isabetli ise de beyanına itibar edildiği belirtilen Umut Kuzgun adlı tanık davacının tanık listesinde belirtilmiş olmasına rağmen yargılama esnasında bu dosya için dinlenilmediği anlaşılmıştır.

Bilirkişi tarafından bahsi geçen tanığın davalısı aynı olan başka dosyalardaki beyanına itibar edilmiş ise de tanığın bu beyanında davacı dışında davacı ile aynı koşullarda ve aynı pozisyonda çalışmayan bir çalışanın çalışma koşulları hakkında beyanda bulunduğu anlaşılmış olup bu durumda bu tanık beyanına itibarla hazılanan bilirkişi raporuna göre davacının fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti talepleri hakkında karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Bu durumda yapılması gereken davacının tanık listesinde de belirtilen tanık Umut Kuzgun’ un dosya kapsamında dinlenilmesini sağlayarak yeniden aldırılacak bilirkişi raporuna göre hüküm kurmaktır.

Ayrıca davacıya ait banka kayıtlarının incelenmesinde davacıya fazla mesai ücreti adı altında aylık ücretinin dışında bir kısım ödemelerin yapıldığı anlaşılmış olup yukarıda açıklandığı üzere belirtilen tanık dinlenilip bu beyana göre ek rapor aldırıldığında davacının talep edebileceği fazla mesai ücretinin tespiti halinde söz konusu banka kayıtlarından anlaşılan fazla mesai ücreti adı altındaki ödemelerin de mahsubu yapılak sureti ile sonuca gidilmelidir.

Yukarda açıklandığı şekilde davacının fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil alacağı talepleri değerlendirilerek bu taleplerin yerinde olup olmaması durumuna göre de davacının kıdem tazminatı talebinınde yerindeliğinin değerlerdirilmesi gerektiği hususuda göz önünde bulundurulmalıdır.

Anlatılan hususlar gözetilmeden davacının fazla mesai ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti talepleri hakkında hüküm tesis edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Taraflar arasında davacının yıllık izin ücreti alacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü, işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile ispatlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, davalı tarafından davacının çeşitli tarihlerde toplam 5 gün yıllık izin kullandığına ilişkin amir imzasını taşıyan günlük izin belgesi isimli belgeler dosya arasına sunulmuştur. 6100 Sayılı HMK 31. maddesi uyarınca hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında davacının söz konusu belgelere karşı beyanı alındıktan sonra sonuca gidilmesi gerekli iken bu husus dikkate alınmadan karar verilmesi de isabetli olmayıp bozmayı gerektirmiştir.