Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/17802 K.2019/14920

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti ve fazla mesai ücreti alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının fazla çalışma ücreti alacağının olup olmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla mesai yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen söz konusu alacakların ödendiği varsayılır.

Fazla mesainin ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla mesaisi olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda; hükme esas bilirkişi raporunda davacı ve davalı tanıklarının beyanları doğrultusunda davacının hafta içi 09.00-19.00 saatleri arasında çalıştığı kabulüyle hafta içi davacının 12 saat çalıştığı belirtilmiştir. Ancak, söz konusu saatler arasındaki davacının çalışma süresinin 12 saat olduğunun belirtilmesi hatalı olup bir saat ara dinlenmenin mahsubu ile günlük çalışma süresinin 9 saat olduğu açıktır. Bu nedenle, fazla çalışma hesabında davacının günlük çalışma süresinin 9 saat olarak dikkate alınması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle yazılı şekilde verilen karar hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacının yıllık izin ücreti alacağı olup olmadığı konusunda da taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada ilişkinin sona erme şeklinin ve haklı olup olmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Sözleşmenin feshi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret işçinin kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Böylece, iş sözleşmesinin feshinde kullanılmayan yıllık ücretli izin hakkı izin alacağına dönüşür. Bu nedenle zamanaşımı da, iş sözleşmesinin feshinden itibaren işlemeye başlar.

Yıllık izin hakkı anayasal temeli olan bir dinlenme hakkı olup, işçinin iş sözleşmesinin devamı sırasında ücrete dönüşmez ve bu haktan vazgeçilemez. İşçinin iş sözleşmesinin devamı süresinde kullanmadığı yıllık izinlere ait ücreti istemesi mümkün değildir. Bu nedenle, işçinin iş sözleşmesinin devamı sırasında izin hakkının bulunduğunun tespitini istemesinde hukuki menfaati vardır.

Somut olayda, davacı taraf kullandırılmayan yıllık izin ücretlerinin tahsilini talep etmiştir. Davalı taraf ise davacının yıllık ücretli izin hakkı alacağının kalmadığına dair ibranamenin bulunduğunu savunmuştur. Mahkemece, davacının çalıştığı dönemde hak ettiği 42 günlük iznin kullandırıldığı ya da ücretinin ödendiğinin davalı işverence ispatlanamadığı gerekçesiyle hükme esas bilirkişi raporunda hesaplanan yıllık izin ücreti alacağına hükmetmiştir.

Dosya içeriğinde, üzerinde tarih bulunmayan davacı imzasını havi yıllık ücretli izin ibranamesi, davacının imzasını havi 2013 yılı ücretli iznini talep ettiği(17.06.2013-02.07.2013 tarihleri arası) izin dilekçesi ve davacının imzaları bulunmamakla birlikte 2010-2011 ve 2012 yıllarına ilişkin yol+Pazar gün sayılarına ilişkin ibareler içeren yıllık ücretli izin cetveli bulunmaktadır. Ancak, bu belgelere ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31. maddesi uyarınca hakimin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde; mahkemece, davacı asil çağrılarak söz konusu belgeler gösterilmek suretiyle yıllık izinlerle ilgili beyanının alınmasından sonra sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre değerlendirme yapılarak bir karar verilmelidir.