Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/20689 K.2019/18500

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Belediyede itfaiyede çalıştıkları, fazla mesai ve genel tatil çalışması yaptıkları halde ücretlerinin ödenmediği iddiası ile bu alacakların hüküm altına alınmasını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma ücret alacağına hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda ise işçinin ihtirazi kayıt ileri sürmesi beklenemeyeceğinden, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının her türlü delil ile ispatı mümkündür.

Somut olayda; davacının, davalı Belediyenin İtfaiye biriminde 2013 yılını kadar 24 saat çalışılıp 48 saat dinlenme esasına göre, bir hafta 3 gün, takip eden iki hafta 2 gün çalıştığı, 2013 yılı Ocak ayından itibaren ise 12 saat çalışıp 24 saat dinlediği, fazla çalışmalar karşılığı maktu fazla mesai ödemesi yapılan dönemler olduğu anlaşılmaktadır.

Dairemizin Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen uygulamasına göre (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.04.2006 gün 2006/9-107 esas, 2006/144 karar).

24 saat süren çalışma sisteminde günlük 14 saatin mesaide geçtiği ve çalışma süresinin günlük 11 saatten fazla olamayacağı hususu dikkate alınarak, davacının 3 gün çalışılan hafta 9 saat, 2 gün çalışılan haftalarda haftalık 6 saat fazla çalışmasının bulunduğu kabul edilerek hesaplanacak fazla mesai ücreti alacağından maktu fazla mesai ödemeleri mahsup edilerek belirlenecek bakiye alacak tutarı üzerinden bir karar verilmesi gerekirken, karara dayanak raporda 24 saat çalışma 48 saat dinlenme sistemi ile çalışılan dönemde 24 saatlik çalışmadan dinlenme süresi düşülmeden 3 gün çalışılan haftada 72 saat,

2 gün çalışılan haftalarda 48’er saat olmak üzere 3 haftalık periyotta haftalık ortalama 11 saat fazla çalışma yapıldığı kabul edilerek yapılan hesaplama hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.