Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/21031 K.2016/23555

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı işçi, ...sözleşmesinin geçerli sebep olmadan feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine... ... iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, davacının... sözleşmesinin performans düşüklüğü sebebi ... feshedildiğini, feshin geçerli sebebe dayandığını savunmuştur.

Mahkemece, feshin haklı... geçerli ... sebebe dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili süresinde temyiz etmiştir.

Taraflar arasında... sözleşmesinin geçerli sebeple feshedilip feshedilmediği uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı... Kanunu’...

18. maddesinin ...fıkrasına göre, işveren, ...sözleşmesini işçinin davranışlarından kaynaklanan sebeplerle geçerli olarak feshedebilir. ...Kanunu’... gerekçesinde hangi hallerin işçinin yetersizliği sebebiyle geçerli fesih hakkı bahşedeceği örnek kabilinden sayılmış olup bunlar; ortalama olarak benzer ... görenlerden daha... verimli çalışma; gösterdiği niteliklerden beklenenden daha düşük performansa sahip olma, ... yoğunlaşmasının giderek azalması; ... yatkın olmama; öğrenme... kendini yetiştirme yetersizliği; ... ... hastalanma;

çalışamaz duruma getirmemekle birlikte işini gerektiği şekilde yapmasını devamlı olarak etkileyen hastalık, uyum yetersizliği, işyerinden kaynaklanan sebeplerle yapılacak fesihlerde emeklilik yaşına gelmiş olma hallerdir.

Kanun... gerekçelerinde ifade olunan yetersizlikten kaynaklanan sebepler dışında, işçiyle yapılan... sözleşmesi, işyeri personel yönetmeliği, kurumsal çalışma ilkeleri veya işyerine özgü performans değerlendirme kriterlerinde ... alan işçinin verimliği ... ilgili beklentilerin karşılanamaması halinde... geçerli sebeple fesih uygulanabilir.

Performans, ...basit tanımıyla verimliliğin ölçülmesidir. İşçinin... sürecinde harcadığı... işin üretimine kattığı emeğin kalitesi... düzeyi, işçinin performansını oluşturur. Birim zamanda işçinin harcadığı emeğin sonucu olan üretimin düzeyi ... işçinin verimliliğini gösterir. Başka ... anlatımla performans, ...sürecinde ... alan emeğin ... boyutu, verimlilik ... birim zamanda harcanan emeğin sonucudur. Buna göre performansı yüksek olan işçinin verimlilik düzeyinin... yüksek olması beklenir.

İşçinin performans... verimlilik sonuçlarının geçerli ... sebebe dayanak olabilmesi için objektif ölçütlerin belirlenmesi zorunludur. Performans... verimlilik standartları işyerine özgü olmalıdır. Objektiflik ölçütü...işyerinde aynı ... yapanların aynı kurallara bağlı olması şeklinde uygulanmalıdır. Performans... verimlilik standartları gerçekçi... makul olmalıdır.

Performans... verimlilik sonuçlarına dayalı geçerli ... sebebin varlığı için süreklilik gösteren düşük veya düşme eğilimli sonuçlar olmalıdır. Şartlara göre değişen, süreklilik göstermeyen sonuçlar geçerli sebep için yeterli kabul edilmeyebilir. Ayrıca performans... verimliliğin yükseltilmesine dönük hedeflere ulaşılamaması ... başına geçerli sebep olmamalıdır.

İşçinin kapasitesi yüksek hedefler için yeterli ... ancak işçi... hedefler için gereken gayreti göstermiyorsa geçerli sebep ... konusu olabilir.

Diğer taraftan, performans değerlendirilmesinde objektif olabilmek... geçerli sebebi kabul edebilmek için, performans değerlendirme kriterleri önceden tespit edilmeli, işçiye tebliğ edilmeli, işin gerektirdiği bilgi, beceri, deneyim gibi yetkinlikler, işyerine uygun davranışlar... çalışandan gerçekleştirmesi beklenen... ...kişisel gelişim hedeflerinde... kriterler esas alınmalıdır. ... başka anlatımla, çalışanın niteliği, davranışları... sonuçta ulaştığı hedef önemli olmaktadır. ...kriterler çalışanın görev tanımına, verimine, işverenin kurumsal ilkelerine,

uyulması gereken işyeri kurallarına uygun olarak objektif... somut olarak ortaya konmalı... buna yönelik performans değerlendirme formları hazırlanmalıdır. İşyerine özgü çalışanların performansının değerlendirileceği, Performans Değerlendirme Sistemi geliştirilmeli... uygulanmalıdır.

İşçinin, belirli ... bekleme süresi içinde belirlenen mesleki özelliklerine dayanarak, ...süreden sonra performans... verim düşüklüğü sebebiyle... sözleşmesi feshedilirse... geçerli sebep olarak kabul edilemez. Yani... süre içinde işçinin çalışma standartları... mesleki özellikleri daha sonraki performans... verimlilik ölçümü bakımından işverenin kabul ettiği sınırlar olarak dikkate alınır. Ancak... sınırların altına düşülmesi... bunun süreklilik göstermesi halinde geçerli neden doğabilir. İşveren, ...sınırların üstünde ... performans... verimlilik beklentisinde haklı olduğunu ileri sürüyorsa, ...beklentiyi doğrulayacak eğitim... ...şartlarının iyileştirilmesi gibi performans artırıcı imkanları sağladığını... ispatlamalıdır.

Somut olayda, davacının... sözleşmesi performans düşüklüğü gerekçesiyle davalı işveren tarafından feshedilmiştir. ... ...kadar mahkemece usul ekonomisi gözetilerek bilirkişi raporu alınmadan feshin ... çare olması ilkesine uyulmadığı gerekçesiyle kabul kararı verilmişse..., yeterince araştırma yapılmadığı, davalının davacının performans düşüklüğü... davacıdan savunma alındığına dair beyanları karşısında yeterince inceleme... değerlendirme yapılmadığı, davacının hizmet süresinin tespiti amacıyla hizmet döküm cetvelinin dosya içerisinde ... almadığı anlaşılmıştır. Nitekim eksik inceleme ... karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre... ... başlatmama tazminatının...aylık ücreti olarak belirlenmesi hatalı olmuştur. Mahkemece davacının hizmet süresi açıklığa kavuşturularak fesih sebebine... davacının çalışma süresine göre ... başlatmama tazminatının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.