Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/21815 K.2016/29558

Davacı vekili, müvekkilinin, ... İl Özel İdare Müdürlüğünde işçi olarak çalışmakta iken emekli olduğunu, davacının üyesi olduğu ...

Sendikası ile davalının üyesi olduğu ... arasında en son 01.03.2013-28.02.2015 tarihleri arası dönemi kapsar toplu iş sözleşmesi olduğunu, toplu iş sözleşmesi uyarınca haftalık çalışma süresinin 5 işgünü 45 saat şeklinde uygulandığını, 07:30-17:00 sarası mesai yaptığını, toplu iş sözleşmesi uyarınca günlük yarım saat ara dinlenmesi verildiğini, günlük 9 saatten haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğunu, toplu iş sözleşmesi uyarınca hafta tatili Pazar olup Cumartesi gününün de dinlenme günü olarak kabul edildiğini,

yine toplu iş sözleşmesi uyarınca cumartesi günü çalışıldığı takdirde çalışılan sürenin tamamı için fazla çalışma ücretinin ödeneceğini ve fazla çalışma ücretinin % 75 zamlı ödeneceğini, davacının çalışma yaşamı boyunca valilik oluru da alınarak yılın bazı günleri Cumartesi-Pazar günleri de hafta içi çalışma saatlerine göre çalıştığını, Pazar günleri hariç hafta sonu çalışma ücretinin ödendiğini ancak cumartesi günleri için fazla çalışma ücretinin ödenmediğini, 2010 yılında 33, 2011 yılında 30, 2012 yılında 22,

2013 yılında 43 olmak üzere toplan 128 cumartesi günü fazla mesai yapmasına rağmen fazla mesai ücretinin ödenmediğini ileri sürerek fazla çalışma ücreti alacağının, davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıların Cevap Özeti:

Davalı ... Belediyesi vekili, husumet yönünden davanın reddedilmesi gerektiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını, fazla çalışma yaptığının ispat külfetinin davacıda olduğunu ve davalı kurumun kamu kurumu olması hasebiyle bunu ancak yazılı delille ispat edebileceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak, davacının fazla çalışma yapmasını gerektirir bir çalışması bulunmadığını, fazla çalışma yaptığı zamanda bedelinin ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, her ne kadar dava Büyükşehir Belediyesine karşı açılmışsa da, dosyadaki evraklardan davacının il özel idaresinde iken yaşlılık aylığı almak suretiyle işinden ayrıldığı, işçinin belediyeye devredilmediğinin açık olduğu, emsal dosyalara göre husumetin....Bakanlığına yöneltilmesi gerekeceği, yasal hasmın belediye olmadığı belirtilerek davalı ...'ye karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı ... ile davacı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık mevcuttur.

Taraf ehliyeti konusu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 üncü maddenin 1 inci fıkrasının (d) bendi uyarınca dava şartlarındandır, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtayca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 1. maddesinin 1. fıkrası ile ... ili dahil sayılan illerde büyükşehir belediyesinin kurulduğu, 5. fıkrasında bu sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36 maddesin de de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle ... İl Özel İdaresini tüzel kişiliği sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği,

söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır.

Tüzel kişiliği sona eren il özel idarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri;

personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanun'un yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildirceceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleri Bakanlığının onayına bağlı olduğu,

5 fıkrasında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi,

yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı Maliye Hazinesine devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan ...

Bakanlığınca, bu Kanun'un 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler kapsamında öncelikle İl Özel İdaresinin kapanmasından sonra davacının Belediyeye devredilip devredilmediği veya devir öncesinde emekli olup yaşlılık aylığı alarak il özel idaresinden ayrılıp ayrılmadığının tespiti gerekmektedir.

Mahkemece her ne kadar davacının il özel idaresinde iken yaşlılık aylığı almak suretiyle işinden ayrıldığı kabul edilmiş ise de; dosyadaki bilgi ve belgelerden ve özellikle davacıya ait hizmet döküm cetvelinden davacının İl Özel İdaresinde çalışmakta iken emekli olmadığı, dairemizce temyiz incelemesi yapılan emsal dosyalardaki diğer çalışanlar gibi davacının da ... Büyükşehir Belediyesine devredildiği, belirli bir süre belediye de çalıştığı anlaşılmakla, yargılamanın ...

Büyükşehir Belediyesi aleyhine devam edilerek sonuçlandırılması gerekirken davanın İçişleri Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.