Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/22693 K.2019/20107

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2008 yılında ... Temizlik nezdinde temizlik içişisi olarak çalışmaya başladığını, 2014 yılı Temmuz ayına kadar davalı şirket nezdinde ...'na bağlı çeşitli devlet okullarında ve askeri lojmanlarda çalıştığını, daha sonra şirket sahipleri aynı olmak üzere ... Temizlik adında başka bir şirket kurulduğunu ve müvekkilinin bu şirket çalışanı olarak çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin sürekli girdi-çıktı yaptı şeklinde gösterilerek kıdem tazminatına hak kazanmasının önlenmeye çalışıldığını, mobbinge maruz kalan müvekkilinin sözleşmesini haklı olarak feshettiğini belirterek, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıların Cevablarının Özeti:

Davalı ... vekili; Dava da sorumluluklarının bulunmadığını, sorumluluğun alt işverenlere ait olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Hiz.Yem.Yap. Dağ. Gıda İlaç Tem. San ve Tic. Ltd. Şti. vekili; Davanın haksız olarak açıldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Tem. İlaç. Yemek Yapımı Dağ. San.Tic. Ltd. Şti; Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar,davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Taraflar arasında davacının fazla çalışma alacağının bulunup bulunmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.Fazla çalışma, ulusal bayram genel tatili ve hafta tatilinde çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Çalışma düzenin ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir.

İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı, ulusal bayram genel tatili ile hafta tatilinde çalışma yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır.İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti, ulusal bayram genel tatili ve hafta tatili ücretlerinin ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir.

Ancak, işçinin fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir.

Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatili ile hafta tatili alacaklarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Somut olayda, Davacı ... Bakanlığına bağlı okullarda ve askeri lojmanlarda temizlikçi olarak çalıştığını, 2008-2009 yıllarında ...İlköğretim Okulunda, 2011-2012 yıllarında ise ... Lisesinde çalıştığını, 2012-2013 yıllarında ... askeri konutlarında, 2013 Temmuz- 2014 Temmuz tarihleri arasında ... evlerinde çalıştığını, ...Lisesinde ve ...

İlköğretim Okullarındaki çalışmalarında fazla çalışma yaptığını, zaman zaman gece 01.00 e kadar çalışmasının sürdüğünü, ... askeri konutlarında ve ... evlerinde ise resmi tatil ve bayramlarda çalıştığını, fazla çalışmasının dışında çalışma saatlerinin 08:00-17:30 saatleri arasında olduğunu beyan etmiştir.Davacının dava dilekçesindeki beyanı nedeni ile çalışma saatlerinin 08:00-17:30 olduğu, 1 saat ara dinlenmenin mahsubu ile davacının haftanın 5 günü 42,5 saat çalışmasının bulunduğu, davacı tanığı ...'ın davacı ile birlikte 2011-2012 yıllarında çalıştığı ...

Lisesinde ayda 1 hafta kadar 19:00 ‘a kadar çalışmanın uzadığını beyan etmesi nedeni ile ayda 1 hafta 08:00-19:00 saatleri arasında 11 saat çalıştığı 1 saat ara dinlenmenin mahsubu ile 10 saat çalıştığı ve ayda 1 hafta günlük 2,5 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmiştir. Bilirkişi tarafından yapılan hesaplama hatalıdır.

Tanık beyanı gereği davacının ayda 1 hafta 08:00-19:00 saatleri arasında 11 saat çalıştığı ve 1,5 saat ara dinlenmenin mahsubu ile 9,5 saat çalıştığı ve haftalık 2,5 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmelidir. Mahkemece hatalı bilirkişi raporuna göre, davacının ayda 1 hafta günlük 2,5 saat fazla çalışma yapıldığı yönündeki kabul hatalıdır.

3-Taraflar arasında davalı lehine vekalet ücreti verilmesinin gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.Bilirkişi tarafından davacının Milli Eğitim Bakanlığına tabi okullarda ulusal bayram ve genel tatil çalışması yapıldığı yönünde iddia olmadığı için Milli Eğitim Bakanlığının davacının ulusal bayram ve genel tatil alacağından sorumlu olmadığı kabul edilmiştir.