Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/24215 K.2019/22249

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin 2005 yılı Kasım ayında çalışmaya başladığı davalı işyerinde 21.06.2013 tarihine kadar çalıştığını, çalışma esnasında 21 Haziran-5 Eylül arası çıkışının verildiğini, müvekkilinin iş akdinin sebepsiz ve keyfi bir şekilde davalı tarafından sona erdirildiğini, çalışma süresi boyunca üç günde bir 24 saat çalıştığını, son iki yıl ise 5 günde bir 24 saat nöbet tuttuğunu, resmi bayramlarda ve dini bayramlarda da çalıştığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı, fazla çalışma ücreti alacağı ve hafta tatil alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, diğer davalı ile müvekkili arasında alt işveren asıl işveren ilişkisi bulunmadığını, kıdem tazmiantı ve yıllık ücretli izin ücretinin söz konusu olması için hizmet süresinin asgari bir yılı aşması gerektiğini, davacının iddialarını ispatla yükümlü olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Yemek ve Yemekhane Hizmetleri Tic. San. Ltd. Şt. vekili cevap dilekçesinde, taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkili yanındaki çalışmasının 01.01.2009-21.06.2013 tarihleri arasında ve ihale süreleri sınırlı olduğunu, iş akdinin fesih nedeniyle son bulmadığından müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu taleplerin ancak son işveren ve asıl işverene yöneltebileceğini, davacının herhangi bir fazla mesaisinin olmadığını, davacının tatil günleri alacağına ilişkin taleplerini kabul etmediklerini, hiçbir zaman 1 tam yıl çalışması bulunmadığı için yıllık ücretli izin hakkının doğmadığını, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanılan deliller, tanık beyanları ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücretine hak kazanıp kazanmadığı uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Aynı ilkeler hafta tatili ve ulusal bayram genel tatili çalışmaları için de geçerlidir

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava dilekçesi ekinde sunulan “Pansiyon Nöbet Defteri” suretinde davacının haftada iki gün nöbete kaldığı ve saat 24:00’a kadar çalıştığı kabul edilip tanık beyanları da esas alınarak söz konusu alacaklara hak kazandığı kabul edilmiştir. Ne var ki bilirkişi raporunda dayanılan ve dava dilekçesi ekinde yer alan belgelerin incelenmesinde sadece 2012 yılı Ekim ayına ilişkin pansiyon nöbet defteri sureti ve 17.09.2008 tarihli izin ve nöbet günleri çizelge listesinin bulunduğu, bunlarda da davacının adının yer almadığı anlaşılmaktadır. Davacının adının yer almadığı yazılı belgelere itibar edilerek davacı yönünden hesaplama yapılması doğru değildir.

Mahkemece davacı tanık beyanları dikkate alınarak hüküm kurulduğu anlaşılmış ise de, davacı tanıklarından ... ve ...’nin aynı dava konusuna ilişkin işverene karşı yönelttikleri davalarının olduğu ve davalı işverenle husumetli olduklarının görüldüğü, diğer davacı tanığının ise 7-8 yıl kadar önce davalı işyerinde 2 yıl kadar çalıştığını, davacının çıkış satine ilişkin bilgisinin olmadığını ifade etmesi karşısında, beyanına itibar edilemeyeceği görülmekle tanık beyanlarının hesaplama yapmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, görev yapılan yerin niteliği de göz önüne alındığında gece çalışmasına ya da nöbete kalındığına dair resmi bir yazı, çizelge, nöbet defteri bulunup bulunmadığı araştırılarak davalı tanık beyanları da gözönüne alınmak suretiyle nöbet hususu tespit edilmeli ve tüm deliller bir arada yeniden değerlendirilerek oluşacak sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek hatalı bilirkişi raporuna göre eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.