Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/25602 K.2019/23998

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalıya ait işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmelerinde yer alan ücret artış düzenlemelerinin davacıya geç ve eksik uygulandığını, bu yönde daha önce kesinleşmiş ilam bulunduğunu belirterek 1. 2. ve 3. dönem toplu iş sözleşmelerine dayalı ücret, ilave tediye, ikramiye fark alacakları ile teşvik primi ve kıdem terfi alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, gerekli ödemelerin tam olarak yapıldığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılamada tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporları doğrultusunda kıdem terfi alacağının reddi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 10.09.2008 tarihindeki yevmiyesinin önceki kararla kesinleştiğinden, izleyen dönemlerdeki ücret artışlarının belirlenen bu yevmiye üzerinden yapılıp yapılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davacının, 11. - 14. dönem Toplu İş Sözleşmelerindeki ücret artışlarının ücretine tam olarak uygulanmaması sebebiyle açtığı davada davacının talepleri dava tarihi olan 10.09.2008 tarihine kadar hesaplanmış ve o tarihteki yevmiyesi 53,65 TL olarak belirlenmiş ve karar kesinleşmiştir. Dolayısıyla bu tarihe kadar belirlenen ücretin taraflar arasında bağlayıcı olduğunun kabulü zorunludur. Bu durumda, davacının 10.09.2008 tarihindeki yevmiyesinin 53,65 TL olduğu kabul edilerek sonuca gidilmeli iken mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesinleşen ücret tespiti yerine yeniden yevmiye intibakı yapılarak 10.09.2008 tarihindeki yevmiyenin 59,54 TL olarak tespit edildiği görülmekle varılan sonuç hatalı olup bozma sebebidir.

3- Davacının 14.dönem toplu iş sözleşmesi sonuna kadar toplu iş sözleşmesinden yararlandığı ihtilafsız olup, 1 ve 2. ve 3.dönem toplu iş sözleşmelerinden yararlanıp yararlanmadığı hususu uyuşmazlık noktasını teşkil etmektedir.

1.Dönem toplu iş sözleşmesinin 4/5.maddesi düzenlemesine göre, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte sendika üyesi olmayan ve dayanışma aidatı ile de geriye doğru toplu iş sözleşmesinden yararlanma imkanı bulunmayan işçilerin toplu iş sözleşmesinden işverence yararlandırılmaları, 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 36.maddesine uygun olarak taraf işçi sendikasının yazılı muvafakatına bağlı tutulmuştur.

Dosya içeriğine göre, davacının iş sözleşmesi 14.10.2011 tarihinde son bulmuş ve 1.dönem toplu iş sözleşmesi 02.03.2009 tarihinde ( yürürlük süresi 01/01/2005-31/12/2007), 2.dönem toplu iş sözleşmesi 16.09.2010 tarihinde (yürürlük süresi 1/01/2008-31/12/2010 ), 3. dönem toplu iş sözleşmesi ise 26.08.2011 tarihinde (yürürlük süresi 1.1.2011-31.12.2012) imzalanmıştır.

Mahkeme hükme esas alınan bilirkişi raporunda Tarım Orman İş Sendikasının 7-8 Nisan 2007 tarihli genel kurulunda davacının üyelikten ihraç edildiği ve ihracının kesinleştiği bildirildiğinden davacının hesaplamalarının davacının dayanışma aidatı ödeyerek Tis’ten yararlanmak üzere işverene başvuruda bulunduğu 25.03.2009’dan itibaren yapılması gerektiği belirtilerek bu tarih itibari ile davacının Tis’lerden yararlanması gerektiği değerlendirilmiştir.

Dosya içerisinde yer alan ...İş Sendikasının 15.05.2009 tarihli yazısı ile toplu iş sözleşmesi’nin uygulanması için 16.03.2009 tarih ve 01/278 sayılı yazıları ekindeki üye listesinde sehven üye gözüken davacının 7-8 Nisan 2007 tarihli Tarım Orman İş Sendikasının 2. olağan genel kurulunda üyelikten ihraç edildiği ve yasal sürenin kesinleştiğinin anlaşıldığı, toplu iş sözleşmesinin imza tarihinde bu kişinin üyeleri olmadığından 02.03.2009 tarihinde imzalanan Toplu iş sözleşmesinden faydalanmasının mümkün olmadığının bildirildiği, davacının ise 25.03.2009 tarihli dilekçesi ile,

müdürlük emrinde daimi işçi olarak çalıştığını belirterek “ Toplu İş Sözleşmesinden 2822 sayılı Kanunun 9. maddesi gereği dayanışma aidatı ödeyerek faydalanmak istediğini “ beyan ettiği görülmüş ancak davacının bu talebi üzerine ne tür bir işlem yapıldığı dosya kapsamına göre belli değildir.

1.dönem toplu iş sözleşmesinin 4/5.maddesi düzenlemesine göre, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte sendika üyesi olmayan ve dayanışma aidatı ile de geriye doğru toplu iş sözleşmesinden yararlanma imkanı bulunmayan işçilerin toplu iş sözleşmesinden işverence yararlandırılmaları, 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 36.maddesine uygun olarak taraf işçi sendikasının yazılı muvafakatına bağlı tutulmuştur.

Diğer toplu iş sözleşmeleri yönünden ise 2. dönem toplu iş sözleşmesinden imza tarihi olan 16.09.2010 tarihinde taraf sendikaya üye olanlar, 3. dönem toplu iş sözleşmesinden ise imza tarihi olan 26.08.2011 tarihinde üye olanlar yararlanma hakkına sahiptir. Dosya içeriğinden ...

İş Sendikası tarafından davacıya yazılı şekilde 1. dönem toplu iş sözleşmesinden yararlanabileceğine dair muvafakat verilip verilmediği, davacının toplu iş sözleşmelerinin imza tarihinde söz konusu toplu iş sözleşmelerinin tarafı işçi sendikasına üye olup olmadığı ile dönem bordroları dosya içerisinde yer almadığından davacının dayanışma aidatı ödeyip ödemediği hususu da anlaşılamamaktadır.

Hükme esas bilirkişi raporunda işçinin toplu iş sözleşmelerinden yararlandığı kabulü ile hesaplamalar gerçekleştirilmiş olduğundan, bu hususun netleştirilebilmesi için mahkemece ilgili sendikaya yazılarak, davacının 1. 2. ve 3. dönem toplu iş sözleşmelerinden yararlanıp yararlanmadığı kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli, davacıya ait ücret bordroları da dosyaya kazandırılarak ve davacı temyizi olmadığından usuli kazanılmış hak ilkesi de gözetilerek ilgili alacaklar hakkında hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.