Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/26388 K.2017/5717

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı ... özelleştirilmeden önce görev yaptığını, emekli olduğunu, daha sonrasında yine davalıyla belirsiz süreli iş akdi imzalamış olup iş akdinin haksız ve hukuka aykırı olarak fesih edildiği, ....01.2015 tarihine kadar ... ayı aşkın süre boyunca personel şefi olarak görev yaptığını, gerekçe olarak müvekkillinin kurum çalışanlarından ... ...'ı yüksekokul mezunu olmadığı halde kurumda işe başlattığı ve adı geçen şahsa lojman tahsis edilmesine karşı kira kesintisi yapmadığından bahisle davalıyı zarara uğrattığı ancak verimli performansın ödülünü hiç bir sebep yokken işten çıkartılmakla aldığını,

bu nedenlerle davalı kurumca iş akdinin geçersiz olarak feshedildiğinin tespitine ve müvekkilinin davalı bünyesinde işe iadesine, müvekkilin işe iadesi için işverene yasal süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için ... aylık brüt ücret ve hakların tahsiline karar verilmesine, feshin geçersizliğine ve müvekkilin işe iadesine karar verilmesi halinde müvekkilin süresi içinde başvurusuna rağmen davacı işverence işe başlatılmaması halinde ödemesi gereken teminat tutarının ... aylık ücreti tutarında belirlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı davacının haksız olup hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının iş sözleşmesi haklı ve geçerli sebepler doğrultusunda feshedildiğini, davacının davalı şirketin ... il müdürlüğü emrinde personel şefi olarak çalıştığını, ayrıca ... il müdürlüğü lojman tahsis komisyonunun asil üye olarak görev yaptığını, işçi alımında ve çıkarılmasında yetkisinin bulunmadığını, davacının asil üye olarak görev yaptığı Lojman Tahsis Komisyonunda ... personel için lojman tahsis kararı oldığını ancak ....

Personel ile ilgili olumlu veya olumsuz bir kararın olmadığını, buna rağmen ... personel fiilen lojmanda ikamet etmeye devam ettiğini, tahsis kararı olmayan personelden ... ay boyunca kira kesintisinin yapılmadığı gibi diğer ... personellerden de ... ay olmak üzere toplam 31 aylık kira kesintiği yapılmadığı, davacı asil görev ve sorumluluğunu göz ardı ederek iyi niyet kuralları dışında görevini yapmamak, ihmal etmek bununla beraber şirketin zararına sebebiyet vermek eylemlerine karşılık iş akdi fesih edildiğini, tüm bu nedenlerle davanın redine karar verilmesini talep etmiştir. .

Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davanın kabülüne karar vermiştir. Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. Gerekçe: Taraflar arasında davacının iş sözleşmesinin, haklı sebeple feshedilip feshedilmediği noktasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu’nun .... maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanun'un 25/II. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde geçerli sebep olabilir.

İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz. İşçinin geçerli bir feshe sebep olabilecek davranışları 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinde öngörülen ve işverene derhal fesih yetkisi tanıyan haklı sebeplerden farklıdır. Yargılama sırasında bu nedenlerin ağırlıkları her olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir.

İşçinin iyiniyet ve ahlak kurallarına uymayan davranışı sonucunda iş ilişkisine devam etmek işveren açısından çekilmez hale gelmişse, diğer bir anlatımla güven temeli çökmüşse işverenin haklı sebeple derhal fesih hakkı doğar.

Buna karşılık işçinin davranışı taraflar arasında bulunması gereken güven temelini çökertecek ağırlıkta bulunmamakla, iş ilişkisine devamı tam anlamıyla çekilmez hale getirmemekle birlikte, işin normal işleyişini bozuyorsa, işyerindeki uyumu olumsuz yönde etkiliyor ve işverenden bu nedenle iş ilişkisini yürütmesi normal olarak beklenemiyorsa 4857 sayılı Kanun'un .../.... maddesi gereği geçerli fesih hakkı doğar.

Somut olayda davacı, davalı işyerinde, personel şefi olarak ayrıca ... İl Müdürlüğü Lojman Tahsis Komisyon asil üyesi olarak çalışmıştır. Davacının iş sözleşmesi ....01.2015 tarihinde özetle; davalı işyerine ait olan ...

İlçe İşletme Başmühendisliği Hizmet binası üzernde mevcut olan lojmanlarda ikamet eden bir kısım personeli elektrik aboneliklerine dair sorunlar olduğu, tahliye olmasına rağmen aboneliklerde tüketimin devam ettiği, hayali tahliyeler yapıldığı, ikamet eden ... personel için, elektrik tüketim endekslerine göre; fiili oturma süresi ile tahsis tarihleirnin uyuşmadığı, buna göre fiili oturma tarihine göre eksik kira ödemelerinin olduğu,

... ay boyunca kendisine tahsis yapılamyan personelin konutta ikamet ettiği, ilçede yer alan ve toplam ... konuttan oluşan lojmanların tahsis ve tahliye işlerinde, asil görev ve sorumluluğunun ihmal edildiği gerekçesiyle 4857 sayılı Kanun'un 25/II. maddesi uyarınca haklı sebeplerle feshedilmiştir.

Mahkemece; tanık beyanlarına göre; davacının lojmanı denetim yükümlülüğünün bulunmadığı, davacının görev tanımında lojmanla alakalı denetim görevine ilişkin herhangi bir ibare olmadığı, lojmanın ...'da yer aldığı, söz konusu lojmanın tahsis olmaksızın davalı işyeri personelinin ikamet ederek davalı işyerini zarara uğrattığı hususunda davacının kusuru bulunduğuna ilişkin ispat külfetinin davalı işverende olduğu ve davalı tarafın bu yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekeçsiyle davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı bir sebebe dayanamadığı kabul edilmiştir.

... İl Müdürlüğü 30...2013 tarihli yazı ve aynı tarihli olur yazısına göre; “Kullanımı Şirketimize ait olan konutların tahsisi 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ile anılan Kanun dikkate alınarak hazırlanan Konut Yönetmeliği ve ... ... ve Taşra Teşkilatı Konut Yönetmeliğinin ilgili hükümleri gereğince Tahsis Komisyonları marifetiyle dağıtılmaktadır. ... Yönetmeliğinin ....maddesi gereğince tahsis komisyonun ... Asil ve ... yedek üyeden oluştuğu belirtilmiştir.

Davacının görev kapsamının dosyadaki belgelere göre; ... İl Müdürlüğü ve bağlı İlçe İşletme Şefliklerinde görev yapan ve 4857 sayılı Iş Kanununa tabi çalışan 121 (yüzyirmibir) personelin Özlük işlemlerini yürütmek, maaş tahakkuk işlemini yapmak. Sendikalı personellerin (İTİS) İşletme Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklana ödemeye esas tahakkuklarını sağlamak, personellerin tabi olduğu 4857 sayılı Kanundan ve İTİ' den kaynaklı kesintileri maaş tahakkuku üzerinden yürütmek ve bodrolaştırmak olduğu görülmüştür.

Davacı başkanlığında toplanan konut tahsis komisyonu ......2014 tarihinde; ... İlçe İşletme Başmühendisliği Hizmet binasında bulunan ... adet lojmanın, yine ...da görevli ... personele tahsis edildği görülmüştür. Davacının personel şefi olduğu, , bu göreve ilaveten lojman tahsis komiyon asil üyesi olarak görevlendirildiği anlaşılmıştır.

Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Konut Yönetmeliği'ne göre, konutu teslim etme, teslim alma, tahliye işlemleri ile konut kira bedellerinin tespiti, tahsis komisyonlarının çalışma şekillerine ilişkin ilgili maddelere göre ve özellikle konut yönetimine ilişkin hükümlere uyarınca komisyonun konutlarıla ilgili yönetimden sorumlu olduğu açıktır.

Ayrıca Konut Tahsis Komisyonunun başkanının davacı ile aynı isnatlarda iş akdi feshedilen İsmet Çifçi olduğu ve davacı gibi açmış olduğu işe iade davasında mahkemece kabul edildği,ancak dairemizce haklı sebeplerle feshedildğine ilişkin 08...2016 tarihinde red kararı verildiği görülmüştür.

Dosya kapsamına göre, davalı işyerine ait lojmanların davacının üyesi olduğu komisyonun kararına göre ... kişiye tahsisinin yapıldığı ancak onbeş ay boyunca tahsis kararı olmadığı halde ... personelin konutlardan yararlandığı ve bu sure zarfında kendilerinden kira da istenmediği yine tahsisine karar verilen personellerin fiili oturma tarihlerinin, tahsisten çok önce olduğu, üstelik buna ilişkin kira ödemelerinin de yapılmadığı görülmüştür.

Konutların kira ödemeleri, gelir gider analizleri, elektrik tüketim endeksleri, abonelik talepleri, tahliye talepleri gibi bir takım konular dikkate alındığında, en azından periyodik kontrollerde, davacının personel şefi olarak görev yapması itibariyle personellerin maaş tahakkuklarını yapması, yine davacının komisyon üyesi olması hasebiyle de bu kira kesintilerinin takibi, tahakkuku, konut tahsis edilme ve ödeme durumunu takibini sağlaması, duruma göre müdahale etmesi sorunları üst birimlere iletmesi gerekmektedir.

Davacının görevini ihmal ederek davalı kurumu zarara uğrattığı açıktır. Bu durumda davacının eylemlerinin, güveni kötüye kullanma niteliğinde olduğu, davacı ile iş ilişkisine devam etmenin işveren açısından artık çekilmez hale geldiği ve güven temelinin çöktüğü anlaşılmaktadır. Bu durumda işveren tarafından yapılan feshin İş Kanunu'nun 25/II-e maddesi kapsamında haklı nedene dayandığının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulü hatalıdır.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un .... maddesinin .... fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.