Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/26704 K.2016/29233

Davacı vekili, davacının davalı ...'ın Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (...) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının ‘asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini;

alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu;

davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırmadığını iddia ederek ücret, ilave tediye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını, 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu;

çünkü davalı işverenin söz konusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa sebebiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulmayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını;

davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Karar:

Mahkemece, yapılan keşif, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle, asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu sebeple de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Karar, davalı tarafın temyizi üzerine, dairemizin 25.11.2015 tarih, 2014/18421 esas, 2015/31668 karar sayılı kararı ile,"Seri halinde incelenen dosyalarda davalının elektrik üretim görevini yapan kamu tüzelkişisi olduğu anlaşılmaktadır.

Bu sebeple 4628 sayılı Kanun’un 15. maddesindeki imtiyazdan yararlanmasında kuşku yoktur. Söz konusu hüküm asıl işin tamamının ya da bir kısmının herhangi bir sınırlamaya bağlı kalmaksızın alt işverene verilebileceğini öngörmektedir. Bu halde muvazaalı alt işverenlik ilişkisinden ise söz edilemeyecektir.

Dairemizce ilk defa 4628 sayılı Kanun'un 15. maddesi konu kapsamında değerlendirilmiş olup, somut olayda davalı ile alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olmadığı, hukuken geçerli bir alt işverenlik ilişkisi bulunduğu sonucuna varılmıştır. Nitekim Yargıtay 7. Hukuk Dairesi de önüne gelen benzer bir dava da aynı neticeye ulaşmıştır (Yarg.

7. HD., 2013/23916 esas, 2013/22377 karar sayılı karar) Bu itibarla davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsizdir" gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına karşı, 4628 sayılı Kanun'un 15. maddesi gereğince bir işin veya hizmetin alt işverene verilmesi muvazaa iddiasının araştırılmasına engel teşkil etmez. Davalı İş Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkartılan mevzuata tabidir. Dosya içeriğine göre, yapılan iş asıl iş olup teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirmemektedir. Davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişki muvazaalıdır. Davacı, asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanmalıdır, gerekçesi ile önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, Dairemizin 6352 sayılı Kanun'un 40. maddesi ile eklenen 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun geçici ikinci maddesi uyarınca, öncelikle inceleme yetkisi bulunmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.09.2015 tarih, 2015/1895, 2015/1779 esas ve karar sayılı Kararı ile, Seyitömer Termik Santraline ilişkin benzer dosyalarda, muvazaanın kabul edilmiş olması, mahkemece bozma öncesinde yapılan keşif, alınan bilirkişi raporu, tanık anlatımları ile tüm dosya içeriğine göre, dairemizce önceki hukuki görüş korunmakla birlikte, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkeleri, uyarınca direnme uygun bulunarak Dairemizin 25.11.2015 tarih, 2014/18421 esas, 2015/31688 karar sayılı bozma ilamının ortadan kaldırılmasına karar verildi.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

YARGITAY KARARI