Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/27983 K.2020/1688

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, 2013 yılı Ağustos ayında işe girdiğini, ilk önce bekçi olarak daha sonra kapıcı olarak iş sözleşmesinin feshedildiği tarihe kadar davalı sitede çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini beyan ederek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, hafta tatili, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, site yönetim kurulunun 25.05.2014 tarihinde kurulduğunu, davacının 29.09.2014 tarihli yönetim kurulu toplantısında işe alınmasına karar verildiğini ve davacının fiiilen 01.11.2014 tarihinde kapıcı olarak işe başladığını, 24.03.2015 tarihinde ise iş sözleşmesinin feshedildiğini, davacının kapıcı olarak çalışmasından önce müteahhit firmada bekçi olarak çalıştığını, bekçi olarak çalıştığı dönemden site yönetiminin sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının 01.08.2013-31.12.2014 tarihleri arasında davalı yanında kapıcı olarak çalıştığı kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Taraflar arasında davacının çalıştığı süre konusunda ihtilaf bulunmaktadır.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlarda ise, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu olduğu aynı yasanın 3. fıkrasında açıklanmış ve devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

4857 sayılı İş Kanununun 120. maddesi hükmüne göre 1475 sayılı yasanın 14. maddesi halen yürürlükte olduğundan, kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından işyeri devirlerinde belirtilen hüküm uygulanmalıdır. Anılan hükme göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğini korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddi ve maddi olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir(Süzen, v. Zehnacker Krankenhausservice, Case 13/95, 1997, ECR I-1259. ; Spijkers v. Benedik, Case 24/85, 1986, ECR 1119.)

Devirden sonra işyerinin ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, işyerinde yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddi olmayan varlıkların devredilip devredilmediği, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun devredilip devredilmediği, müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyet arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.

Genel olarak yapılan bu açıklamaların ardından İş Hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı yasanın 14/2. maddesinde devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde sözü edilen devreden işveren için 2 yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden sorumluluk ise son işverene ait olmakla devreden işverenin bu işçilik alacaklarından sorumluluğu bulunmamaktadır. Devralan işveren ihbar tazminatı ile kullandırılmayan izin ücretlerinden tek başına sorumludur.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumludur.

Somut olayda, davacının dava dışı Boaş İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şirketinde bina inşaatı işinde bekçi olarak çalıştığı, inşaatın bitimi nedeniyle bekçilik görevinin sona erdiği ve davalı ...’nun göreve başlamasıyla davalı sitede kapıcı olarak istihdam edildiği dosyada bulunan belgeler, hizmet döküm cetveli ve tanık beyanlarından anlaşılmıştır. Davacının dava dışı Boaş İnşaat Şirketi’nde yaptığı iş ile davalı işyerinde yaptığı iş birbirinden farklıdır.

Dava dışı Boaş İnşaat Şirketi ile davalı site yönetimi arasında işyeri devri de yoktur. Bu nedenle davacının, davalı Pelit Park Sitesi’nde fiilen 01.11.2014 tarihinden itibaren kapıcı olarak çalıştığı kabul edilerek hesaplamaların davalı yanında çalıştığı süre ile sınırlı olarak yapılması gerekirken dava dışı Boaş İnşaat Şirketi yanındaki çalışmalarından da davalının sorumlu olduğu değerlendirilerek karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.