Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/31011 K.2020/1065

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haksız nedenle feshedildiğini ileri sürerek kıdem, ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı Cevabının Özeti:Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:Karar, davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İlk uyuşmazlık davacının hizmet süresi konusundadır.Davacı dava dilekçesinde hangi tarihlerde çalıştığını belirtmeksizin 2 yıl 6 ay davalı yerde çalıştığını ileri sürmüş, davalı ise çalışmanın resmi kayıtlardaki kadar olduğunu belirtmiştir.

Resmi kayıtlara göre davacı 28.07.2012 - 14.12.2012 tarihleri arasında davalı yerde çalıştığından, Mahkemece davacının hizmet süresi 28.07.2012 - 14.12.2012 tarihleri kabul edilmiştir.Davacının 28.07.2012 - 14.12.2012 tarihlerinden önceki dönemlerde 08.06.2011- 27.03.2012 arasında ... turizm nezdinde, 10.05.2012- 26.07.2012 tarihleri arasında ... turizm nezdinde hizmeti görülmektedir.

Dosya kapsamında bu şirketlerin, davalı işyeri ile hukuki yada fiili bağlantısı olduğuna dair bilgi bulunmamakla birlikte davalı tanıklarından ... "davacıda şofördü, davalı şirket ... da özdenizcilik şirketinden iş aldığında şöför ihtiyacı olduğu için davacı ilk olarak ... şirketinde çalışmaya başladı ilk sigorta girişi bu şirket üzerinden yapıldı" şeklinde beyanda bulunduğundan, davacının hangi tarihlerde davalı yerde çalıştığı davacıya sorularak somutlaştırılmalı, davalı tanığının beyanı da dikkate alınarak 28.07.2012 - 14.12.2012 tarihlerinden önceki dönemlerde çalışmaların geçtiği işyerleri ile davalı arasındaki ilişki tespit edilmeli,

tüm deliller toplandıktan sonra hizmet süresi yeniden belirlenmelidir.

3-Taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık konusu davacının aldığı ücret konusundadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır. Somut uyuşmazlıkta, davacı dava dilekçesinde son ücretinin net 1.500,00 TL olduğunu ileri sürerken, davalı davacının asgari ücret ile çalıştığını savunmuştur.

Ücretin miktarı konusundaki ispat yükü üzerinde olan davacı, bu konuda tanık dinletmiş ve tanıklardan ... 1.100,00 TL- 1.150,00 TL ücret aldığını söylerken, diğer davacı tanığı ... 1.550,00 TL aldığını söylemiş, Mahkemece de davacının net 1.100,00 TL ücret ile çalıştığı kabul edilmiştir. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçide olup, davacı tanıkları birbirinden farklı beyanda bulunduklarından davacının ücretinin davacı tanık beyanlarına göre kabul edilmesi isabetli olmamıştır. Davalı tanıklarından ... davacının en fazla 1.000,00 TL aldığını söylediğinden, davacının en son net 1.000,00 TL ücretle çalıştığının kabulü dosya içeriğine daha uygun düşecektir.

4-Davacının fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve hafta tatilinde çalışma yapıp yapmadığı hususları bir diğer tartışmalı konudur.Fazla çalışma, ulusal bayram genel tatili ve hafta tatilinde çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Çalışma düzenin ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir.

İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı, ulusal bayram genel tatili ile hafta tatilinde çalışma yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır.İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti, ulusal bayram genel tatili ve hafta tatili ücretlerinin ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir.

Ancak, işçinin fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir.

Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatili ile hafta tatili alacaklarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez. Somut olayda, davacının fazla çalışma alacağı davacı tanık beyanları doğrultusunda haftalık 18 saat çalıştığı kabul edilerek hesaplanmıştır.

Davacının hafta tatili alacağı, davacı tanık beyanlarına göre ayda üç hafta sonlarında çalıştığı, ulusal bayram ve genel tatil alacağı ise resmi bayramlarda çalıştığı, dini bayramların ise bir gününde çalıştığı kabul edilerek hüküm altına alınmıştır. Dinlenen davacı tanıkları ... ile ...'nın davalı ile aralarında devam eden davaları bulunmaktadır.

Talep edilen ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ile fazla çalışma alacaklarının yukarıdaki yazılı niteliklere göre belirlenirken tanıkların davalı aleyhine dava açma durumu, dava sebebi ile menfaat ortaklıkları, beyanlarına itibar edilip edilemeyeceği hususlarınında ayrıca değerlendirilme yapılması gerekmektedir. Nitekim söz konusu alacaklarda ispat yükümlüsü davacıdır.

Davacı tarafından ise dosyaya bir kısım takograf kayıtlarını içerir bir belge ibraz edilmiş olup, Mahkemece bu belge değerlendirilmeden karar verilmiştir.

Mahkemece, davacının dosyaya ibraz etmiş olduğu takograf kayıtlarına ve davalı tanık beyanlarına göre davacının haftalık 45 saati aşan fazla çalışmasının, hafta tatili çalışmasının ve ulusal bayram ve genel tatil çalışmasının bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. 5- Dava "yalım petrol ürünleri turizm otomotiv gıda nak. san. ve tic. Ltd. Şti." aleyhine açılmış, yargılamaya da bu şirket katılmış ve davacının çalışmaları da ilgili şirkette geçmiştir. Ancak karar başlığında davalı unvanının "... " gösterilmesi hatalıdır.