Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/32056 K.2017/11667

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı - birleşen dosya davalısı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacılar, davalı işçinin iş sözleşmesini 08.08.2011 tarihinde haksız olarak feshettiğini ileri sürerek, sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın davalı işçiden tahsilini istemiştir.

Birleşen dosya davacısı-davalı işçi, iş sözleşmesini Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışan öğretmenlerden daha az ücret ödenmesi, ek ders ve egzersiz ücreti ile eğitime hazırlık ödeneğinin ödenmemesi sebepleriyle haklı olarak feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile ücret, ücret artış farkı, öğretime hazırlık ödeneği, egzersiz ücreti, sosyal yardım ve cezai şartın tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işçi, iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ve işverenin kendisine cezai şart ödemesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen dosya davalısı, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı işçi tarafından temyizi üzerine Dairemizce sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, davalı işçinin çalıştığı kurumun 5580 sayılı özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında olduğu kabul edilmiş ve buna göre haftada yirmi saati geçen çalışma için ek ders ve egzersiz ücreti talebi ile öğretim yılına hazırlık ödeneğinin kabulü gerektiği, fark ücrete hak kazanıp kazanmadığı için araştırma yapılması gerektiği, ödenmeyen işçilik alacağı bulunduğundan kıdem tazminatı talebinin kabulü ile işveren lehine cezai şart talebinin reddi ve işçi lehine cezai şart talebinin kabulü gerektiği gerekçeleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Mahkemece, bozma gerekleri doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporuna itibarla asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı- birleşen dosya davalısı ... vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı-- birleşen dosya davalısı TSK Sağlık Vakfının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. 5580 sayılı Kanun'un 2. maddesinde kurumun; okul öncesi eğitim, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, dershaneleri, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını ifade edeceği; okulun ise, özel eğitim, okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim ile Bakanlıkça dönüşüm programına alınan kurumlardan 2018-2019 eğitim- öğretim yılının sonuna kadar faaliyetleri devam eden ortaöğretim özel okullarını ifade edeceği hususları düzenlenmiştir.

5580 sayılı Kanun'un 9/2. maddesinde ise, sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerin bütçe kanunlarıyla resmî okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak okul öğretmenlerine ve personeline de ödeneceği düzenlenmiştir.

Her derece ve türdeki özel öğretim kurumlarının açılış ve işleyişiyle ilgili usul ve esasları düzenlemek üzere çıkartılan Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 26/5. maddesinde okullar dışındaki kurumlarda eğitim personelinin haftada en fazla kırk saate kadar ders okutabileceği belirtilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.02.1988 tarih 197/2-520 esas, 1988/89 karar sayılı kararında, Yargıtayca temyiz incelemesinin yapıldığı sırada dosyada bulunan bir belgenin gözden kaçırılması, maddi hata nedeni olarak açıklanmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kökleşmiş içtihatları maddi hataya dayanan bozma ya da onama ilamının usuli kazanılmış hak oluşturmayacağı yönündedir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 gün ve 1957 /13 esas, 1959 karar ve 09.05.1960 gün 1960/21 esas, 1960/9 karar sayılı kararlarında açıklandığı üzere Yargıtayca maddi hata sonucunda verilen bir karara mahkemece uyulsa dahi usuli kazanılmış hak oluşmaz.

Dairemizce, davalı işçinin çalıştığı kurum 5580 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilerek sonuca gidilmişse de; anılan kanunda okul ve kurum konusunda ayrı düzenlemeler bulunduğu gözden kaçırılarak maddi hataya dayalı olarak davalının çalıştığı kurumun okul kapsamında değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Maddi hataya dayalı bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine usuli kazanılmış hak oluşmayacağından; davalı işçinin çalıştığı işyerinin okul değil kurum olduğu anlaşılmakla.

5580 sayılı Kanun'un 9/2. maddesinde öğretime hazırlık ödeneğinin kurum değil okul öğretmenlerine ödeneceği hususu düzenlenmiş olup davalı işçinin bu talebinin reddi gerektiği, yine Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 26/5. maddesi gereğince okul dışındaki kurumlarda eğitim personelinin haftada en fazla kırk saate kadar ders okutabileceği düzenlenmiş olup, haftada kırk saati aşan ders okutması söz konusu olmayan davalı işçinin ek ders ve egzersiz ücretinin de reddi gerekiği açıktır.

Bu durumda ödenmeyen işçilik alacağı bulunmayan davalı işçinin 4847 sayılı İş Kanunu'nun 24/2-e bendi gereğince yaptığı fesih de haklı sayılamayacağından kıdem tazminatı talebinin de reddi gerekir. Aynı şekilde iş sözleşmesi davalı işçi tarafından haklı bir sebep olmaksızın feshedilmiş olup buna göre davalı işveren lehine cezai şarta hükmedilmeli, davalı işçinin cezai şart talebi ise reddedilmelidir.

Asıl dava ve karşılık dava yönünden belirtilen şekilde karar verilmek üzere kararın yeniden bozulması gerekmiştir.