Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/32618 K.2020/4562

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ...Gordion Emlak Geliştirme ve Yatırım Ltd. Şti vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haklı neden bulunmaksızın işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile ödenmediğini iddia ettiği bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar Cevaplarının Özeti:

Davalı ...Gordion Emlak Geliştirme ve Yatırım Ltd. Şti. tarafından davaya cevap verilmemiştir.

Davalı ... Sos. Hiz. Org. Tic. A.Ş. vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, yasal süresi içerisinde davalı ...Gordion Emlak Geliştirme ve Yatırım Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36’ncı maddesi uyarınca, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”

Ayrıca ülkemizin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 6’ncı maddesinde adil yargılanma hakkı ayrıntılı şekilde yer almış olup, gerek Anayasa gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi düzenlemelerine koşut olarak da 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 27’nci maddesinde hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27’nci maddesi uyarınca;

"(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkını,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini,

içerir".

Hukuki dinlenilme hakkı çoğunlukla "iddia ve savunma hakkı" olarak bilinmektedir. Ancak bu hak iddia ve savunma hakkı kavramına göre daha geniş ve üst bir kavramdır.

Hakkın temel unsurları maddede tek tek belirtilmiş, böylece uygulamada bu temel yargısal hak konusundaki tereddütlerin önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Bunlardan ilki “bilgilenme hakkı” dır. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerek karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Bu hakkın ikinci unsuru, “açıklama ve ispat hakkı”dır.

Taraflar, yargılamayla ilgili açıklamada bulunma, bu çerçevede iddia ve savunmalarını ileri sürme ve ispat etme hakkına sahiptirler. Her iki taraf da bu haktan eşit şekilde yararlanırlar. Bu durum "silahların eşitliği ilkesi" olarak da ifade edilmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) adil yargılanma hakkını düzenleyen 6’ncı maddesinin birinci bendinin ilk cümlesinde yer alan silahların eşitliği ilkesi, yine AİHS’ne göre, mahkeme önünde sahip olunan hak ve vecibeler bakımından taraflar arasında tam bir eşitliğin bulunması ve bu dengenin bütün yargılama boyunca korunmasıdır.

Başka bir deyişle, silahların eşitliği ilkesi, davanın taraflarından birini diğeri karşısında avantajsız bir duruma düşürmeyecek şekilde her iki tarafın deliller de dâhil olmak üzere, iddia ve savunmasını ortaya koymak için makul bir olanağa sahip olması, tarafların denge içinde olması demektir. Söz konusu ilke tarafların usulüne uygun olarak mahkemenin önüne gelmelerini sağlayan tebligat işlemi açısından da önemlidir.

Çünkü ancak hukuka uygun bir usulde gerçekleşen tebligat üzerine, durumdan haberdar olan taraflar iddia ve savunmalarını eşit şekilde yapabileceklerdir. Hukuki dinlenilme hakkının üçüncü unsuru, “tarafların iddia ve savunmalarını yargı organlarının tam olarak dikkate alıp değerlendirmesi”dir. Bu değerlendirmenin de karar gerekçesinde yapılması gerekir.

Bu genel açıklamalar ışığında temyiz itirazlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dosya içeriğine göre; dava dilekçesinde davalılardan yeni unvanı ...Gordion Emlak Geliştirme ve Yatırım Ltd. Şti. olan Qubicon Emlak Geliştirme ve Yatırım Ltd.

Şti.'nin şirket unvanının yanlış gösterilmesi sebebi ile mahkemece talep üzerine yapılan maddi hatanın kabulüne karar verilmiş; ancak, anılan şirketin ticaret merkezini değiştirmiş olması sebebi ile davacının bahsi geçen talep dilekçesi, bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesinin bu şirketin eski ticaret merkezi adresi itibariyle tebliğe çıkarıldığı ve bilatebliğ iade olduğu, en son gerekçeli kararın tebliği açısından da mahkemece aynı şekilde işlem yapıldığı görülmektedir.

Bu arada davalı şirket tarafından davanın hiçbir aşamasında davaya katılınmadığı ve cevap verilmediği gözlemlenmektedir. Belirtilen tebligatların iadesi üzerine mahkemece davalı şirketin ticaret sicilinden adresi araştırılmaksızın bildirilen adres itibariyle yapılan tebligatlar kanuna aykırı olup bu şekilde davalı şirketin hukuki dinlenilme hakkının ihlali hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.