Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/3392 K.2016/9815

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan davalı işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine fesih tarihinden itibaren tahakkuk eden tazminat ve ücretin belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin işveren banka tarafından geçerli nedenle feshedildiğini, işyeri ve işin gerekliliği konusunda banka yönetim kurulu kararının varlığını, işveren bankanın işletmesel karar doğrultusunda tutarlı uygulamaları ile bu uygulamalarında keyfiliğe kaçmayan objektif işlemleri bulunduğunu, feshin son çare olması ilkesi dikkate alınarak feshi önleyecek bütün önlemlerin işveren bankaca alındığını, ancak davacı tarafla iş ilişkilerinin sürdürülmesinin mümkün olmaması nedeniyle davacı tarafın iş sözleşmesinin feshedilmesi zorunda kalındığını belirterek, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine, işe başlatma tazminatının altı aylık ücret tutarı olarak ve çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesine karar verilmiştir.Hükmün davalı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin ....... tarihli ve ....../...... esas, ...../...... karar sayılı bozma ilamı ile "mahkemece davalı bankada oluşan bilanço değişikliği ve mali durumun kötüleşmesi nedeniyle reorganizasyon yapılarak bazı şubelerin kapatılması,

şube müdürlerinin kadrolarının yeniden değerlendirilerek yer değişikliği, pozisyon değişikliği, aynı pozisyonda daha düşük ücretle çalışma ya da ücretsiz izin yollarına gidilmesine yönelik işletmesel bir kararın var olup olmadığı, varsa işletmesel kararın objektif ve genel olarak tutarlı biçimde uygulanıp uygulanmadığı hususları uzman bilirkişi eliyle araştırılarak açıklığa kavuşturulduktan sonra feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığının değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiği" gerekçesi ile bozma yapılmıştır.

Bozmaya uyan mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacının iş sözleşmesinin davalı bankada mali yönden yaşanan önemli ölçüdeki olumsuzluklar, bankanın kredi hacmi, fon büyüklüğü, aktif büyüklüğü,

bankacılık gelirleri ve karı bir önceki yıla göre önemli ölçüde düşüş gösterdiği için banka insan kaynakları biriminin önerisi ile personel azaltımı yönünde işletmesel karar alındığı ve davacının iş sözleşmesinin feshinden önce davacıya 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesi doğrultusunda çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapılarak iş ilişkisinin sürdürülmesinin teklif edildiği ve bu teklifin kabul edilmemesi halinde 4857 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre işletmesel nedenlerle iş sözleşmesinin feshedileceğinin bildirildiği ve davacının bu değişiklik önerilerini kabul etmemesi üzerine feshe son çare olarak başvurulduğu ve bu nedenle

feshin geçerli olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, kanuni dayanak 4857 sayılı Kanun’un 18. ve devamı maddeleridir.

Somut olayda, mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de bozma ilamında belirtilen hususlarda yeterli araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Şöyle ki, feshin işletme işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle yapıldığı ileri sürülmüştür. Bu konuda işverenin işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi) açıklığa kavuşturulmalıdır. Olayda hükme esas alınan bilirkişi raporu açıklanan bu ilkelere göre işletmesel karar ve uygulamasını somut olarak değerlendirmekten uzak ve yetersizdir.

Mahkemece işletmesel kararın uygulanmasına ilişkin norm kadro çalışmasını gösteren tüm belgeler, çalışanların görev tanımları ve işyerine fesihten altı ay önce ve altı ay sonra işçi alınıp alınmadığını gösteren bordroları da getirtilerek incelenmeli, banka işletmeciliği konusunda yeterli uzmanlığa sahip başka bilirkişi heyetinden bu konularda yeniden rapor alınmalı ve toplanan tüm delillere göre feshin keyfilik, tutarlılık, ölçülülük denetimi (feshin son çare ilkesi) yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Açıklanan maddi ve hukuki gerekçelere göre eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi bozma sebebidir.