Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/4808 K.2019/4005

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Üniversite işyerinde 19/09/2011-11/11/2014 tarihleri arasında önce idari personel akabinde öğretim görevlisi olarak çalıştığını ve iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın işverence feshedildiğini beyanla kıdem tazminatı, cezai şart, yıllık ücretli izin, bakiye süre ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin disiplinsiz davranışları, uzun süreli rapor kullanımları ve kendisinden verim alınamaması üzerine feshedildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Kural olarak, yargılama aşamasında dayanılıp sunulmayan deliller, temyiz veya karar düzeltme aşamasında sunulamazlar; sunulmuş olsalar bile, bu aşamalardaki incelemeler sırasında dikkate alınamazlar. Bu kuralın tek istisnası, dayanılıp sunulan delillin, o davaya konu borcu söndüren bir nitelik taşıması; örneğin, davaya konu borcun ödenmiş olduğunu gösteren makbuz, ibraname gibi bir belge olmasıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/h maddesinde, “davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması” dava şartları arasında sayılmıştır. Ödenmiş alacak hakkında davacının dava açmakta hukuki yararı yoktur. Bu halde, 6100 sayılı Kanun’un 115. maddesi gereğince, dava şartının varlığı ya da yokluğunun incelenmesi, doğrudan mahkemeye verilmiş ödevlerden olması karşısında, önceden ileri sürülmemiş olsa bile temyiz aşamasında dava şartının var olup olmadığını kendiliğinden gözetilmesinde bir usuli engel bulunmamaktadır.

Davanın hukuksal niteliği ve somut olayın özelliği gereği davalı, temyiz aşamasında dava konusu borcu söndüren nitelikte bir belge vermişse, bu belge üzerinde gerekli inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekir. Diğer bir anlatımla, yargılama aşaması henüz tamamlanmamış ise böyle durumda, borcu itfa eden belge değerlendirmeye alınmalıdır. Gerçekten de, yargılamada davayı inkâr eden davalının savunması, borcun bulunmadığı savunmasını da kapsar.

O nedenle, davalının borcun ne sebeple bulunmadığını açıklama ve iddianın aksine delillerini ikame etme hakkının ortadan kalktığından söz edilemez. Belirtilen nedenlerle, temyiz aşamasında sunulan ve borcu söndüren bir belgenin varlığı karşısında savunmanın genişletilmesi yasağından söz edilemeyeceğinin kabulü de zorunludur. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 24.02.2016 Tarih, 2014/22-735 Esas,2016/166 Karar)

Somut olayda, davalı işveren tarafından temyiz aşamasında dosyaya, dava konusu alacakların ödendiğine dair banka dekontları ibraz edildiği görülmektedir.

Saptanan bu durum karşısında ve yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulduğunda, davalının dosyaya sunduğu belgeler konusunda yeni bir değerlendirme yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Kabule göre de taraflar arasındaki iş sözleşmesinin yapılan işin niteliği ve birden fazla yenilendiğinden bahisle belirsiz süreli iş sözleşmesi olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır. 2547 sayılı Kanun'un 31. maddesinin öğretim görevlisi ile belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasına cevaz verdiği ve bu halde İş Kanunu'nun 11. maddesinde düzenlenen şartların varlığının aranamayacağı gözetildiğinde mahkemece iş sözleşmesinin belirsiz süreli olarak nitelendirilmesi yerinde değil ise de temyiz edenin sıfatına göre bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.