Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/8199 K.2016/10640

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız ve kötü niyetle feshetdildiği iddiası ile terditli olarak öncelikle işe iade; işe iade talebinin kabul edilmemesi halinde haksız fesihten kaynaklanan işçilik alacakları için fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla kıdem tazminatı için 50,00 TL, fazla mesai ücreti için 50,00 TL, hafta tatil ücreti için 50,00 TL, ulusal bayram genel tatil ücreti için 50,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL'nin bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak ücretler tutarında belirlenerek, işverenin iş akdinin fesih tarihinden sonra davacıya yaptığı toplam 5.724,82 TL sinin mashup edilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili işe iade davasının süresi içinde açılmadığının, davacının çalıştığı şubenin ..... olması sebebiyle fazla mesai ücretleriyle alakalı yargılama konusunda mahkemenin yetkisiz olduğunu; ayrıca iş sözleşmesinin işçininn davranışlarından kaynaklanan ve iş güvenliğini tehlikeye düşüren sebepler dolayısıyla 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesine göre feshedildiğini, bir aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmamış olan işe iade talepli davanın reddini, fazla mesai ücreti talebinin reddini, red kararı verilmemesi halinde yargılama için dosyasının yetkili mahkeme olan ..... İş mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile işverence yapılan feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine davacı işçinin işe iade için davalı işverenin müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok dört aylık ücret ve diğer hakların davalıdan tahsiline, işe başlatmama tazminatının dört aylık brüt ücret tutarında belirlenmesine karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine göre, davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla birlikte davacının mahkemenin yetkili mahkeme olmadığı yönündeki iddialarının yerinde olduğu kanısına varılmıştır. Nitekim 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, "iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz." hükmü yer almaktadır.

İş mahkemelerinde yetki kuralı, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca gerçek kişi yönünden “Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir”. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh sayılması gerekir. Aynı Kanun'un 49. maddesi uyarınca da, “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir. Bu yer de genelde merkezin bulunduğu yerdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

Somut uyuşmazlıkta, dosyaya sunulan...ekinde, eski ticaret ünvanı .... ve ... yeni ticaret ünvanı .......A.Ş. olan davalı işverenin merkezinin .... olduğu görüldüğü gibi, gerek ...Kurumu kayıtlarından gerekse davacı tanığın beyanlarından davacının işini yaptığı işyerinin de....’de bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla 5521 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki kesin hükme aykırılık teşkil edecek şekilde davanın, davacının ikametgah adresinin bulunduğu yetkisiz ...İş Mahkemesinde açılmış olduğu anlaşıldığından, yetkisizlik karar verilmesi gerekirken, davalının bu yöndeki itiraz dikkate alınmadan yazılı şekilde esasa girilerek karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.