Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/9641 K.2019/7548

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 06/05/2011-08/04/2013 tarihleri arası davalı İlke Temizlik şirketi yanında çalıştığını iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini beyanla kıdem tazminatı ve fazla çalışma alacaklarını talep etmiştir.

Davalıların Cevaplarının Özeti:

Davalı ... vekili, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkilinin işçisi olmadığını, hiçbir zamanda Belediyede çalışmadığını, idarenin arsası üzerinde kurulan tıbbi atık imha tesisi işletmecilik hakkının kiraya verildiğini, bu nedenle dava ile bir ilgilerinin bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı İlke Temizlik şirketi vekili, davacının iş sözleşmesinin mazeretsiz devamsızlığı üzerine haklı nedenle feshedildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı şirketin tüm, davalı Belediyenin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-4857 sayılı İş Kanunu’nun 2.maddesinin 6.fıkrasına göre “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur”.

4857 sayılı Kanunu’nun 3.maddesinin 2.fıkrasına göre alt işveren, kendi işyerinin tescili işçin asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte işyerinin kayıtlı olduğu bölge müdürlüğüne bildirim yapmakla yükümlüdür. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması, bildirimi ve işyerinin tescili ile yapılacak sözleşmede bulunması gerekli diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Alt işverenlik Yönetmeliğinde düzenlenmiştir.

Yönetmeliğin 5.maddesinin son fıkrasında bir işyerinde her ne suretle olursa olsun asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulmasının yeni bir işyeri kurulması olarak değerlendirileceği öngörülmüştür.İş Kanunu’nun 2/6. maddesine göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin ortaya çıkabilmesi için kurulan bu yeni işyerinde işçi çalıştıran bir asıl işverenin varlığı şarttır.

Başka bir anlatımla, asıl işverenin o işyerinde işçi çalıştırarak işveren sıfatını koruması, işin bütününün yapılmasını başka bir işverene devretmemiş bulunması gerekir.

Bu husus, Yönetmeliğin 4.maddesinin a bendinde “Asıl işverenin işyerinde mal veya hizmet üretimi işlerinde çalışan kendi işçileri de bulunmalıdır” şeklinde belirtilmiştir.Somut olayda, davalı ... ile dava dışı Miroğlu Temizlik şirketi arasında, 14/10/2010-14/10/2020 tarihleri arasını kapsayan, davalı ... sınırlarında ve sınırları dışında kalan ilçe ve beldelerde bulunan sağlık kurum ve kuruluşlarından kaynaklanan tıbbi atıkların sterilizasyon tesisi kurdurularak toplama,

taşıma sterilize edilerek bertaraf etme hakkının kiraya verilmesi işi ile ilgili sözleşme yapılmış olup anılan sözleşme 12/06/2012 tarihli encümen kararı ile davalı İlke Temizlik şirketine devredilmiştir.

Sözleşmeye göre Belediye arsası üzerinde kurulacak tıbbi atık imha tesis işletmecilik hakkının kiraya verilmesi karşılığında inşaat bitirilip tesisler işletmeye açılarak tıbbi atıkların toplanıp, taşınması ve bertaraf edilmesi neticesinde elde edilecek cirodan aylık olarak Belediyeye % 24,60 pay verileceği, ayrıca bu pay oranına ilave olarak işletmeci tarafından İdareye 1.000,00 TL kira bedeli ödeneceği kararlaştırılmıştır.Öncelikle belirtmek gerekirki,

5393 sayılı Belediyeler Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen belediyelerin görevleri arasında tıbbi atık sterilizasyon işi bulunmadığı gibi taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalı şirket işi kendi nam ve hesabına yürütecek olup, işletme rizikosu kendisine aittir. Diğer yandan, davalı ... bu yeni işyerinde işçi çalıştırmamaktadır. Söz konusu tıbbi atık sterilizasyon işinin tamamı davalı şirkete verilmiştir.

Buna göre davalılar arasındaki ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisi olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığından, davalı Belediyenin dava konusu alacaklardan sorumlu tutulmasının doğru olmadığının anlaşılmasına göre davanın davalı ... bakımından husumet yönünden reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.