Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/10194 K.2017/5157

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı Belediye bünyesinde alt işverenler nezdinde park ve bahçeler işçisi olarak 01.03.2007 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını iş akdinin ....02.2016 tarihinde yazılı fesih bildirimi olmaksızın feshedildiğini, Sosyal Güvenlik Kurumuna işten ayrılma kodu 04 (işveren tarafından haklı neden olmaksızın fesih) olarak bildirildiğini, işverence İş Kanunu'nun .... maddesindeki yazılı fesih usulüne uyulmadığını beyanla feshin geçersizliğine ve işe iadesi ile asıl işveren Belediyenin de feshin geçersizliğine bağlı mali sonuçlardan müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Belediye vekili; davacının belediye ile arasında hizmet akdinin bulunmadığını bu nedenle işe iade ve tazminatlardan kendi işvereni olan davalı şirketin sorumlu olduğunu belirterek husumet itirazında bulunmuş, diğer davalı ise usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince davalılar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi bulunduğu, davalı alt işverenin geçerli fesih için yazılı bildirimde bulunmadığı, bu durumun 4857 sayılı İş Kanunu'nun .../... maddesine aykırı olduğu, bu nedenle başka bir araştırma yapılmasına gerek görülmeksizin feshin geçersizliğine ve davacı işçinin davalı ....'de işe iadesine, işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının takdiren davacının ... aylık brüt ücret tutarında belirlenmesine ve davacı işçinin işverene süresi içerisinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok ... aya kadar ücret ve diğer haklarından davalıların dayanışmalı olarak sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir.

İstinaf: İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalı Belediye istinaf yoluna başvurmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince; davalı Belediyenin diğer firmalara verdiği işler Park ve Bahçeler Müdürlüğüne Bağlı Alanların Temizliği, Sulanması, Bakımı ve Onarımı işi olup bu nitelikteki işlerin diğer firmalara verilmesini engelleyen yasa hükmü bulunmamaktadır. Davacı işçi de çalışmasını münhasıran bu işyerinde ancak alt işverende sürdürmüştür.

Davacının, davalı Belediyenin diğer firmalara verdiği bu işyerinde münhasıran çalışmış bulunması nedeniyle anılan yasa maddelerine göre davalı Belediye ile işi alan firmalar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi bulunduğundan, kanundan ve sözleşmeden doğan alt işveren işçisinin işçilik alacaklarından, işveren sıfatı bulunmasa dahi anılan yasa hükmü gereği davalı ... de diğer davalı şirketle birlikte sorumlu olacaktır.

Dolayısıyla geçersiz sebeple yapılan feshin mali sonuçlarından (iş güvencesi tazminatı ile başta geçen süre ücreti alacağından) diğer davalı şirketle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan, Mahkemenin bu yönde vermiş olduğu karar yerindedir. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından, davalı ...

Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Temyiz: Bölge Adliye Mahkemesi kararını davalı ... vekili temyiz etmiştir. Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun .../... son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

4857 sayılı Kanun ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir.

Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, prim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı “birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte müteselsilen sorumluluğu vardır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece hükmün gerekçesinde davalıların dayanışmalı sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen hükümde işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden davalının sorumlu olduğuna hükmedilmesi iki davalısı olan dosyada infazda teredüte yol açacağı gibi, gerekçe ve hüküm uyuşmazlığına neden olduğundan hatalı olup bozmayı gerektirir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un .... maddesinin .... fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi hükmü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.