Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/1205 K.2017/2938

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, banka yönetimi tarafından davacının da çalışmış olduğu güvenlik hizmetlerinin dışarıdan satın alma yolu ile yerine getirilmesine karar verildiğini, alınan karar neticesinde ülke çapındaki tüm şube ağında güvenlik hizmetleri işinin dışarıdan satın alma yolunun tercih edildiğini, bu kapsamda şubeler nezdinde çalışan 150'den fazla güvenlik görevlisinin iş sözleşmelerinin yasal hakları ödenerek sona erdirilmek zorunda kalındığını, işletmesel kararın tutarlı ve keyfilikten uzak şekilde uygulandığını, feshin son çare olduğunu, bankaya son 7 yıldır hiçbir güvenlik görevlisinin alınmadığını, dolayısıyla iş sözleşmesinin işletmesel karar uyarınca geçerli nedenlerle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı taraf işletmesel karar nedeniyle geçerli feshe dayanmışsa da, feshin çelişkili davranmama ve tutarlılık ilkesine aykırı olduğu, son çare olma ilkesi ile örtüşmediği, geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekilinin temyizi üzerine (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin 13.04.2015 tarihli ilamı ile özetle ''...

Mahkemece, davalı işverence sunulan feshin geçerli nedene dayandığı yönündeki bilirkişi raporları ile dosyadaki rapor arasındaki çelişki giderilmeksizin, işyeri kayıtları keşfen incelenmeksizin, ve güvenlik görevlisi olup başka kadrolara geçen var ise ne şekilde bu kadrolara geçişinin yapıldığı, (sınavla v.b.) araştırılmaksızın karar verilmiştir.

Bu nedenle insan kaynakları uzmanı ya da endüstri mühendisi, işletme ve organizasyon yapılanması konularında uzman bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde davalı işveren şirketin merkez kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği,

işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalı, davacının çalıştığı süre ve eğitim durumu dikkate alınarak, fesihten sonra alınan işçilerin vasıflarının neler olduğu,

davacı ile aynı vasıfta olup olmadıkları, davacının çalışabileceği pozisyonların fesih tarihi ve öncesinde boş olup olmadığı hususları araştırılmalı bu kapsamda davacının değerlendirilebileceği başka bir bölüm veya iş olup olmadığı belirlenerek tespit edilen sonuca göre feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığına karar verilmelidir. ...'' gerekçeleri ile bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyulmasına karar verilerek yapılan yargılamada Mahkemece yazılı gerekçeyle, feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine, işe başlatmama tazminatının beş aylık ücret tutarı olarak ve çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesine karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili süresinde temyiz etmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı ... ’ye ait banka şubesinde, güvenlik görevlisi olarak çalışan davacının iş sözleşmesi, 14.12.2013 tarihli fesih bildirimi ile "Bankamız Yönetim Kurulunun 21.11.2013 tarih ve 13101 sayılı kararı doğrultusunda, halen bankamıza ait bir kısım iş yerlerinde dışarıdan hizmet satın alma yolu ile temin edilmekte olan özel güvenlik hizmetlerinin görev yapmakta olduğunuz iş yeri nezdinde de dışarıdan hizmet satın alması yoluyla yerine getirilmesine karar verilmiştir.

Bu kapsamda görev tanımınız dahilindeki işlerin hizmet alınan firma personeli tarafından yerine getirilecek olması ve halen görev yaptığınız iş yerinde yürütülen özel güvenlik faaliyetleri dikkate alınarak Bankamızca yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde...

Bankamızla akdettiğiniz iş sözleşmeniz, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17, 18 ve 19. maddeleri ile 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında, görev döneminiz ile ilgili hukuki sorumluluklarımız ile yasal haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve tüm haklarınız ödenmek suretiyle 14.12.2013 tarihinde geçerli nedenle feshedilmiştir" şeklinde gerekçe gösterilerek, geçerli sebep iddiasıyla feshedilmiştir.

Dosya kapsamı ve Mahkemece bozma ilamına uygun olarak bilirkişi heyetinden alınan rapor içeriğinden, güvenlik hizmetlerinin banka tarafından alt işverenlere verildiği, davacının banka içinde açılan bankacılık hizmetlerine ilişkin sınavlara katılmadığı, davacının deneyimi, bankacılık dışında farklı bir alanda bulunduğundan banka tarafından eğitime alınmadığı, davalı bankanın işe aldığı elemanların bankacılığın esas alanlarında istihdam edildiği, görev tanımlarının da bu şekilde olduğu, davacının görevi ile ilgili herhangi bir güvenlik elemanının işe alınmadığı,

davalı bankadan 22.02.2013 tarihi ile 15.12.2013 tarihi arasındaki 10 aylık dönemde toplamda 161 güvenlik görevlisinin işten ayrıldığı, bunların büyük bir çoğunluğunun davalı banka tarafından alınan 21.11.2013 toplantı tarihli işletmesel karardan sonra işten ayrıldığı, davalı bankanın 14.12.2013 tarihi öncesinde 184 şubesinden 8 tanesinin kapatıldığı, 14.12.2013 tarihinden sonra 144 şubesinin devredildiği ve bunlardan 11 tanesinin kapandığı, 145 güvenlik görevlisinin daha işten ayrıldığı,

daha önce güvenlik görevlisi olarak görev yapmasına rağmen 14.12.2013 fesih tarihi itibariyle başka bir göreve atanan personel bulunmadığı anlaşılmakla davalı işverenin aldığı işletmesel kararı tutarlı ve ölçülü olarak uyguladığı, keyfilik taşımadığı belirlenmiştir.

Bu kapsamda, işyerinde güvenlik hizmetlerinin alt işverene verilmesi sebebiyle davalı işyerinde aynı veya benzer bir işin kalmadığı, alınan rapor uyarınca da davalı işverenin İş Kanunu'nun 20/2. maddesi gereğince feshin geçerli nedene dayandığını, işletmesel kararı tutarlı şekilde uyguladığını, feshin kaçınılmaz olduğunu kanıtladığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur. Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.