Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/1555 K.2017/2447

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı 15.08.1998 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını, davacının haberi olmadan çıkışının verilerek işverenlerin aynı olduğu diğer davalı ... Boya San. ve Tic.

A.Ş.'de kağıt üzerinde 01.12.2005 tarihinde işe başlatıldığını ancak davacının aynı şekilde çalışmaya devam ettiğini, işin mahiyetinin ve işyerinin değişmediğini, davacının çalıştığı sırada 20.3.2012 de iş akdinin bildirimsiz olarak feshedildiğini, emeğini ve tecrübesini yıllar boyu çalıştığı işyerine özveriyle verdiğini ancak işyeri yöneticilerinin yersiz tutumlarına maruz kaldığını ve ustalık görevinden daha pasif göreve çekildiğini ve aynı bölümde normal işçi konumunda çalıştırılmaya zorlandığını,

nitekim davacının uzun yıllar usta olarak çalışmışken bir anda vasıfsız işçi statüsüne maruz bırakılmak istenince sözlü itirazı üzerine davalı tarafından iş sözleşmesi feshedildiğini, davalı işverenler Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından da anlaşılacağı üzere kanundan doğan bazı yükümlülüklerinden kurtulmak amacı ile bir kaç kez girdi çıktı yapmış gibi göstermek suretiyle hizmet sözleşmesi yapma hakkını kötüye kullandığını,

söz konusu sürecin sonunda iş sözleşmesinin 20.03.2012 tarihinde haklı ya da geçerli bir neden olmaksızın feshedildiğinş ancak kıdem ve ihbar tazminatları 29 Mart 2012 tarih ve 033181 yevmiye numarası ile işverene çekilen kıdem, ihbar ve benzeri işçi alacaklarının ödenmesini isteyen ihtarnameye rağmen ödenmediğini bu ihtarnamenin 10.04.2012 tarihinde tebliğ olunmuş olup, söz konusu ihtarnameye herhangi bir itiraz edilmediğini, tazminatlarının verilmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece 11.12.2014 tarihinde davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı tarfından temyizi üzerine 7. Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi sonucunda kıdem tazminatı talebinin kanulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğu belirtilerek bozma kararı verilmiş, bozma ilamına uyan mahkemece kıdem tazminatının kabulne davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar taraflarca temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacının tazminata esas alınması gereken hizmet süresi de uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 120. maddesi uyarınca yürürlüğü devam eden mülga mülga 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14/2. maddesi, işçinin aynı işverene bağlı olarak bir ya da değişik işyerlerinde çalıştığı sürelerin kıdem hesabı yönünden birleştirileceğini hükme bağlamıştır. O halde kıdem tazminatına hak kazanmaya dair bir yıllık sürenin hesabında da işçinin daha önceki fasılalı çalışmaları dikkate alınır.

Bununla birlikte, her bir fesih şeklinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde gerçekleşmesi hizmet birleştirmesi için gerekli bir koşuldur. İşçinin önceki çalışmaları sebebiyle kıdem tazminatı ödenmişse, aynı dönem için iki defa kıdem tazminatı ödenemeyeceğinden tasfiye edilen dönemin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün olmaz.

Yine, istifa etmek suretiyle işyerinden ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanmayacağından, istifa yoluyla sona eren önceki dönem çalışmaları kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz. Ancak aynı işverene ait bir ya da değişik işyerlerinde çalışılan süre için kıdem tazminatı ödenmemişse, bu süre aynı işverende geçen sonraki hizmet süresine eklenerek son ücret üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmalıdır.

Zamanaşımı def'inin ileri sürülmesi halinde, önceki çalışma sonrasında ara verilen dönem on yılı aşmışsa önceki hizmet bakımından kıdem tazminatı hesaplanması mümkün olmaz.

İşçinin iş sözleşmesi feshedilmediği halde çeşitli sebeplerle kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemler avans niteliğinde sayılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesinin feshinde kıdem tazminatına hak kazanılması durumunda, iş yeri ya da iş yerlerinde geçen tüm hizmet sürelerine göre kıdem tazminatı hesaplanmalı, daha önce avans olarak ödenen miktar kanuni faiziyle birlikte mahsup edilmelidir. Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulaması bu doğrultudadır.

Davacıya ait Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet döküm cetveli incelendiğinde, davacının 15.08.1998-30.11.2005 – 01.12.2005-30.03.2012 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığı gözükmektedir. Davacıya 15.08.1998-30.11.2005 tarihleri arası dönem için 4.476,90 TL kıdem tazminatı ödemesi yapılmıştır.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının 15.08.1998-30.11.2005 tarihleri arasındaki çalışması sonraki çalışması ile birleştirilmeksizin kıdem tazminatı hesabı yapılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere, davacının 15.08.1998-30.03.2012 arası fasılalı çalışmaları toplamı üzerinden kıdem ve hizmet süresi belirlenerek son ücreti üzerinden kıdem tazminatı hesabı yapılması ve yapılan ödemelerin avans olarak değerlendirilip kanuni faizleri ile birlikte belirlenen kıdem tazminatı hesabından indirilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi hatalıdır.

3-Davacı lehine hüküm altına alınan vekalet ücreti uyuşmazlık konusudur.

Karar tarihi 29.12.2015 oluğuna göre davacı lehine hüküm altına alınması gereken vekalet ücreti de bu tarihte yürürlükte bulunan 21.12.2015 tarihli 29569 saylı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 2015-2016 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.800,00 TL iken 1.500,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi hatalıdır.

Sonuç: