Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/15768 K.2018/23762

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 11.07.2007-31.12.2010 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdine işverence haksız olarak son verilmesine rağmen hak ettiği alacaklarının ödenmediğini belirterek, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ile fazla mesai, izin ücreti, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretinin tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, husumet ve yetki itirazında bulunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5 inci maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı yer mahkemesinde de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanunu'nun 19 uncu maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49 uncu maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.

Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin taraflarının, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de res'en yetkisizlik kararı verebilir.

Somut olayda; davalı adresi, dosya içerisinde yer alan davalı ile ihbar olunan alt iş veren arasında imzalanan sözleşmenin konusunun '... Beton'a ait Marmara Bölgesinde kurulu bulunan ve kurulabilecek hazır beton tesislerinden alınacak betonların ... Beton'a ait araçlarla müşterilere taşınarak beton kalıplarına tahliyesinin sağlanması işi' olduğu, davalı şirketin adresinin '...' olarak, Alt iş veren Hedef İnşaat Ltd.

Şti' nin işyeri adresinin ise '... ' olarak gösterildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının da bu hususu doğruladığı anlaşılmaktadır. Davacı ...'ta çalıştığı yönünde açıklamada bulunmuştur. Ancak maaş hesabının ... Bankası ... Şubesinde olduğu tespit edilmiştir.

Dinlenen davacı tanıklarından bir tanesi, davacının davalı şirketin ... şubesinde çalıştığını, ihtiyaç duyulduğunda ...'a gidip geldiğini; diğeri ise ... şubesinde çalıştığını, ihtiyaç duyulduğunda ...'a gidip geldiğini beyan etmiş olup tanık beyanları birbiri ile çelişkilidir.

Buna göre, Mahkemece davacının son çalıştığı yer araştırılarak, son çalıştığı yer ... değil ise davalının yetkisizlik itirazı üzerinde durularak çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir. O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.