Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/16490 K.2017/5668

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı tarafından işlerin azalması ve küçülmeye gidilmesi nedeniyle davacının iş akdine son verildiğinin belirtilmiş olmasına rağmen, davacının iş sözleşmesinin esasen sendikaya üye olması sebebiyle feshedildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini ve sendikal tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı tarafın sendikal fesih iddiasının yerinde olmadığını, davacının iş sözleşmesinin işletmesel karar sonucunda feshedildiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan ilk yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi'nin 19.10.2015 tarih, 2015/16940 esas, 2015/19747 karar sayılı ilamı ile; davalı tarafından alınan işletmesel kararın tutarlı, keyfilik ve ölçülülük denetimlerinin yapılması, feshin son çare ilkesine uyulup uyulmadığının somut verilerle ortaya konması için konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılması, ... 10. İş Mahkemesi'nin 2014/340 esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyet raporu ile arasında çelişki olması halinde bu çelişkilerin de giderilerek sonuca varılması nedeniyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, davacının 1 yıllık brüt ücreti tutarında sendikal tazminatın ve en çok 4 aya kadar kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsili gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, Mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiş olması isabetlidir.

İşverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur. Davacı iş akdinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmiştir. Kural olarak iş sözleşmesinin sendikal faaliyet nedeniyle sona erdirildiğine dair ispat yükümü davacıya aittir.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.

İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, işe iade davası açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

Somut olayda, davacının sendika üyelik tarihinin üzerinden bir yıldan fazla bir süre geçtikten sonra iş akdinin sona erdirildiği, işyerinde halen çalışan sendikalı işçilerin olduğu, iş akdi sona erdirilenlerin içinde sendika üyesi olmayanların da bulunduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin bozma ilamında raporuna atıfta bulunulan ... 10. İş Mahkemesi'nin 2014/340 E., 2015/643 K. sayılı dosyası ile açılan işe iade davasında, sendikal nedenin bulunmadığına dair verilen karar, her iki tarafın temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır. (Dairemiz 24.01.2017 tarih, 2017/447 E., 2017/808 K. sayılı kararı) Tüm bu hususlar dikkate alındığında, davacının iş akdinin sendikal nedenle feshedildiğinin kabulü ile hüküm kurulması hatalıdır.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

Sonuç: Yukarıda belirtilen nedenlerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3-Davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin 5 aylık ücreti olarak belirlenmesine,

4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,

5-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 31,40 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 25,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 6,20 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1,980,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan 673,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,