Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/17891 K.2018/24716

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, emeklilik nedeni ile iş akdini fesih ettiğini, davalı tarafından işçilik alacaklarının ödenmediğini belirterek sair işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacıların kendilerinin işçisi olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı kanuni süresi içinde taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda ihtilaf vardır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (İş Kanunu, Md. 69/3). Bu durum günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden, haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararları da bu yöndedir. Ayrıca Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in gece çalışma süresini düzenleyen 7/son maddesine göre postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan bir postanın çalışması, gece çalışması sayılır.

Hukuk Genel Kurulu'nun 05.04.2006 gün 2006/9-107 esas, 2006/144 karar sayılı kararında yapılan çalışmanın niteliği, yapılan işin ve iş yerinin özelliğine göre 24 saatlik vardiyalarla çalışılan işyerlerinde, çalışanların uyku ve sair zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak için geçen zaman dışında günde 14 saat çalışabileceği benimsenmiştir.

Somut olayda ise, dava konusu işyerinde, davacının sabah 09.00’da işe başlayıp ertesi gün sabah 09.00’da işi bırakarak 24 saat çalışma ve müteakiben 24 saat dinlenme esaslı çalışmasının olduğu dinlenen tanık beyanlarından anlaşılmaktadır. Buna göre, davacının 1 hafta 4 gün, 1 hafta 3 gün çalıştığı kabul edilerek, bir hafta 9 saat, bir hafta 12 saat fazla çalıştığı kabul edilerek hesap yapılması gerekirken, davacının her hafta 4 gün ve 12 saat fazla çalıştığı kabul edilerek düzenlenen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

3- Taraflar arasında davacının kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretinin miktarı konusunda ihtilaf vardır.

Dava konusu işyerinde davacıya 3 öğün yemek verilmesi nedeniyle ... Lokantacılar ve ve Kebapçılar Fedarasyonu verilerine göre, günlük 3. sınıf bir yemeğin ortalama 8 TL olduğu kabul edilerek düzenlenen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş ise de, bu yemeğin işverene maliyeti dikkate alınarak, 1 öğün yemeğin bedeli belirlendikten sonra tazminat hesabına yansıtılması gerekir. Bu yön gözetilmeden günde 3 öğün yemek bedeli olarak kabul edilen 24 TL’nin tamamının kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete dahil edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.