Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/19965 K.2019/5042

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan ... San. Tic. Ltd. Şti vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 19.10.2010 tarihinde davalı ...

Belediyesinin Kültür ve Sosyal İşler Biriminde çalıştırılmak üzere işe alındığını, çalıştığı süre boyunca tüm emir ve talimatları Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğünden aldığını, gerçek işvereninin belediye olduğunu, haftanın 6 günü 08:00-23:00 saatleri arasında, dönüşümlü olarak ayda 2 Pazar günü çalıştığını, 2014 yerel seçimlerine 6 ay kala haftanın 7 günü sürekli çalıştığını, tüm ulusal bayram ve genel tatillerde çalışmasına rağmen fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini,

Toplu İş Sözleşmesi 56.maddesi gereği ücretlerine 28.02.2013 tarihinden başlamak ve 6 ayda bir %5 zam yapılması gerektiği halde ücret zamlarının yapılmadığını, Toplu İş Sözleşmesi 60.maddesi gereği Mayıs ve Ağustos aylarında 10’ar günlük ücreti tutarında ikramiye ödenmesi gerekirken ödenmediğini, Toplu İş Sözleşmesi 61.maddesi gereği sözleşmenin 1.yılında 7,50-TL, 2.yılında 8,00-TL yemek yardımı yapılması gerekirken bu yardımın ödenmediğini, Toplu İş Sözleşmesi 62.maddesi gereği sendikalı işçilere ödenmesi gereken yakacak yardımın da ödenmediğini, Toplu İş Sözleşmesi 71.maddesi gereği sözleşmenin 1.yılında 5,50-TL,

2.yılında 6,00-TL yol yardımı yapılması gerekirken bu yardımın ödenmediğini, sabah servisten faydalanmasına rağmen gece geç saatlere kadar çalışmasına rağmen bu servisten faydalanamadığını, Toplu İş Sözleşmesi 79.maddesi gereği ödenmesi gereken bayram yardımının da ödenmediğini, iş sözleşmesinin feshinden sonra ... tarafından davacının banka hesabına 21.08.2014 tarihinde 6.393,49-TL kıdem tazminatı, 518,95-TL izin ücreti, 1.538,13-TL sendikal fark ödemesi adı altında kısmi ödemeler yapıldığını, davacının 01.01.2014 tarihine kadar...

Ltd.Şti., bu tarihten sonra ise 3 farklı şirkette çalıştığının gösterildiğini, davacının yaptığı işin hizmet satın alınması yoluyla ihale edilebilecek işlerden olmadığını,...

Ltd.Şti.’nin %99 hissesinin Kemalpaşa Belediyesine, %1 hissesinin ise dönemin Belediye Başkanı Rıdvan Karakayalı’ya ait olduğunu, bu şirketin belediye tarafından işçi teminine yönelik kurulmuş, muvazaalı ve gerçekte belediye tarafından yürütülmesi gereken hizmetleri hizmet satın alma ve ihaleye girmek suretiyle üzerine alan ve yürüten bir şirket olduğunu, davalı ... ile yetkili ...

Sendikası arasında 01.01.2012-31.12.2013 süreli Toplu İş Sözleşmesi imzalandığını, davacının da sendika üyesi olup Belediye işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğinden Toplu İş Sözleşmesi’nden yararlanması gerektiğini, ... Sendikası ile...

Ltd.Şti. arasında da 01.03.2013-28.02.2015 tarihlerini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi imzalandığını, davacının bu TİS’nden de yararlanması gerektiğini, Toplu İş Sözleşmesi’nin yürürlüğe girmesi ile bazı işçilerin Toplu İş Sözleşmesi’nden yararlanmasının engellenmesi için... Ltd.Şti.’nden işten çıkarıldığını,...

Ltd.Şti. tarafından yapılabilecek işlerin başka şirketlere ihale edildiğini, işçilerin bilgisi olmaksızın başka şirketlerin işçisi olarak gösterildiğini, davacının 01.01.2014 tarihinde...

Ltd.Şti.’nden çıkışının yapılarak başka bir şirketten gösterildiğini, bundan sonra ücretinden sendika aidat kesintisi yapılmadığını, davacının çalıştığı sürece yaptığı işin değişmediğini, iş için gerekli tüm araç ve gereçlerin belediye tarafından sağlandığını, işin yönetimi ve koordinesinin belediye başkanlığı tarafından yerine getirildiğini, davacı ile birlikte yaklaşık 100 işçinin iş akdinin 30.04.2014 tarihi itibariyle sona erdirildiğini, işten çıkarıldıklarının bizzat Belediye Başkanı tarafından söylendiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile Toplu İş Sözleşmesi'nden kaynaklı alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti: Davalı ... vekili, zamanaşımı def'inde bulunmuş, davalılar arasında muvazaalı ilişki bulunmadığını, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...-Bel Ltd.

Şti. vekili; davacının davalı şirkette 19.10.2010-31.12.2013 tarihleri arasında çalıştığını, 21.08.2014 tarihinde 6.393,49-TL kıdem tazminatı ödendiğini, davacının 31.12.2013 tarihinden sonra ara vermeksizin çalışmaya devam etmesi nedeniyle ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, 21.08.2014 tarihinde kullanamadığı yıllık izinlerine karşılık 518,95-TL ödeme yapıldığını, çalıştığı dönemde yaptığı fazla çalışmaların karşılığı ücretlerin bordrolarına yansıtılarak ödendiğini, panayır dönemlerine denk gelen haftasonu ve genel tatil ücretlerinin de bordrolarına yansıtılarak ödendiğini, başkaca alacağı olmadığını,

davacıya 21.08.2014 tarihinde 1.538,13-TL sendikal fark ödemesi yapıldığını, bu tutarı aşan alacağı olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Özel ... Eğt.Dan.Hiz.Is.Soğ.Hav.Sis....Tic.Ltd.Şti. davaya cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, süresi içerisinde davacı ve davalılardan... İmar Tek. Ve ...San. Tic. Ltd. Şti vekilleri tarafından tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken sorun davacının,... Ltd. Ltd Şti.'nin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden faydalanıp faydalanamayacağı, hangi tarihe kadar faydalanabileceği konusundadır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39. maddesi, "Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır.

Toplu iş sözleşmesinden, sözleşmenin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanır."

36/2. maddesi, "Sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümleri yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder." hükmünü,

38. maddesi ise. "İşletme toplu iş sözleşmesi kapsamında olan ya da toplu iş sözleşmesi bulunan bir işyeri veya işyerinin bir bölümünün devrinde, devralan işverenin aynı işkoluna giren işyeri veya işyerlerinde yürürlükte bir toplu iş sözleşmesi var ise; devralınan işyeri veya işyerlerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden doğan hak ve borçlar, iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.

Devralan işverenin işyeri ya da işyerlerinde uygulanan bir toplu iş sözleşmesi yok ise; devralınan işyerinde yürürlükteki toplu iş sözleşmesinden doğan hak ve borçlar, yeni bir toplu iş sözleşmesi yapılıncaya kadar toplu iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder. Toplu iş sözleşmesi bulunmayan bir işyerinin işletme toplu iş sözleşmesi tarafı olan bir işverence devralınması durumunda işyeri, işletme toplu iş sözleşmesi kapsamına girer." düzenlemesini içermektedir.

Dosya içeriğine göre, davacı 10.02.2012 tarihinde ... Sendikasına üye olmuş, ... Sendikası ile... İmar Ltd. Şti. arasında 01.03.2013-28.02.2015 tarihlerini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi 13.11.2013 tarihinde imzalanmıştır. Davacı 31.12.2013 tarihine kadar bu şirkette, 01.01.2014-28.02.2014 arası ... Ltd. Şti.nde 01.03.2014 tarihinden fesih tarihine kadar Özel ... Ltd. Şti.nde aynı işi yaparak çalışmıştır.

Mahkemece davalı Belediye ile alt işveren şirketler arasında hukuken geçerli asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu ve davacının 01.03.2013-31.12.2013 tarihleri arasında Toplu İş Sözleşmesi'nden yararlanabileceği kabul edilerek alacakları buna göre hesaplanarak hüküm altına alınmıştır.

Sosyal Güvenlik Kurumu ve işyeri kayıtlarına göre, davacı kesintisiz olarak belediyede ilk işe girişinden iş akdinin haksız feshedildiği 30.04.2014 tarihine kadar aynı işte, ihale alan davalı şirketlerde çalışmıştır.

Davalı Belediye ile alt işveren şirketler arasında muvazaalı ilişki bulunmadığına dair Mahkemenin hükmü isabetli ise de; işyeri devri hükümleri gereği davacının yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesi'nden fesih tarihine kadar yararlanması ve dava konusu hak ve alacakların ... Sendikası ile... İmar Ltd. Şti. arasındaki 01.03.2013-28.02.2015 tarihlerini kapsayan Toplu İş Sözleşmesine göre hesaplanması gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.