Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/19996 K.2019/4403

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 01.04.2005-16.09.2013 tarihleri arasında davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne ait işyerinde davalı ... Hizmet Organizasyon İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde evrak kayıt bölümünde çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence haksız ve tek taraflı olarak 16.09.2013 tarihinde feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Hizmet Organizasyon İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının davalı ... Hizmet Organizasyon İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. işyerinin sözleşmesinin bitiminden sonra davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. iş yerinde yeni bir alt işveren bünyesinde ara vermeden çalışmaya devam ettiği, dava konusu alacakların feshe bağlı alacaklar olduğu ve dosya kapsamından davacının çalışmaya devam ettiğinin sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davacının iş sözleşmesinin son bulup bulmadığı noktasında toplanmaktadır.

İşyerinin tamamının veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devri işyeri devri olarak tanımlanabilir. 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesinde, işyerinin bir bütün olarak veya bir bölümünün hukukî bir işleme dayalı olarak başkasına devri halinde mevcut iş sözleşmelerinin devralana geçeceği düzenlenmiştir. Bu anlatıma göre, alt işverence asıl işverenden alınan iş kapsamında faaliyetini yürüttüğü işyerinin tamamen başka bir işverene devri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesi kapsamında işyeri devri niteliğindedir. Dairemizin kökleşmiş içtihatları da bu yöndedir .

Süresi sona eren alt işverenle yeni ihaleyi alan alt işveren arasında açık biçimde işyeri devrini öngören bir sözleşme yapılması da imkân dahilindedir. Alt işverenin değişmesine rağmen yeni alt işveren nezdinde işyerinde çalışmaya devam edecek olan işçilerin belirlendiği hallerde, sözü edilen işçiler bakımından iş sözleşmelerinin devralan işveren geçtiği tartışmasızdır. Ancak yeni alt işverende çalışacak olan işçiler arasında gösterilmeyen ve süresi sona eren alt işveren tarafından başka bir işyerinde çalıştırılmak üzere bildirimde bulunulmayan işçilerin iş sözleşmelerinin devreden alt işveren tarafından feshedildiğini kabul etmek gerekir.

Alt işverenin asıl işverenle akdettiği çalışma süresinin sonunda veya süresinden önce alt işverenin, ilişkinin sonlandırılması nedenine dayalı olarak tüm işçilerine başka işyeri göstererek işyerinden ayrılması, ardından işin asıl işveren tarafından başka bir alt işverene verilmesi örneğinde alt işverenler arasında hukukî bir ilişki bulunmamaktadır. Hukukî ilişki, alt işverenler ile asıl işveren arasında gerçekleştiğinden belirtilen durum alt işverenler arasında işyeri devri olarak değerlendirilemez.

Alt işverenlerin değişmesi en yaygın biçimde, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması ve işçilerin yeni alt işveren nezdinde çalışmaya devam etmeleri şeklinde gerçekleşmektedir. Bu eylemli durumun işyeri devri niteliğinde olup olmadığının tespiti ile hukukî sonuçlarının belirlenmesi önemlidir.

Alt işverenlerin değişiminde olması gereken, süresi sona eren alt işverenin işyerinden ayrılması anında işçilerini de beraberinde başka işyerlerine götürmesi veya iş sözleşmelerinin sona erdirilmesidir. Bunun tersine alt işveren işçilerinin alt işverenin işyerinden ayrılmasına rağmen yeni alt işveren yanında aynı şekilde çalışmayı sürdürmeleri halinde, alt işverenler arasında İş Kanunu'nun 6. maddesi anlamında bir işyeri devrinin kabulü gerekir.

Bu durumda yeni alt işverenin, devam eden hizmet akitlerini de devraldığı aynı maddede hükme bağlanmıştır.

İşçinin asıl işverenden alınan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışması halinde, işyeri devri kurallarına göre çözüme gidilmesi gerekmektedir. Bu durumda değişen alt işverenler işçinin iş sözleşmesini ve doğmuş bulunan işçilik haklarını da devralmış sayılırlar.

İş sözleşmesinin tarafı olan işçi veya alt işveren tarafından bir fesih bildirimi yapılmadığı sürece, iş sözleşmeleri değişen alt işverenle devam edeceğinden, işyerinde çalışması devam eden işçi açısından, feshe bağlı haklar olan ihbar ve kıdem tazminatı ile izin ücreti talep koşulları gerçekleşmiş sayılmaz.

Buna karşın, süresi sona eren alt işverence işçinin iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde, yapılan fesih bildirimi ile iş ilişkisi sona ereceğinden, işçinin daha sonra yeni alt işveren yanındaki çalışmaları yeni bir iş sözleşmesi niteliğindedir. Bu durumda feshe bağlı hakların talep koşulları gerçekleşeceğinden, feshin niteliğine göre hak kazanma durumunun değerlendirilmesi gerekecektir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı 01.04.2005 tarihinden itibaren asıl işveren davalının alt işvereni olan firmalar bünyesinde çalıştığını ve 16.09.2013 tarihinde işine son verildiğini iddia etmiş, davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. ise davacının ihaleyi alan yeni şirkette ara vermeksizin çalışmaya devam ettiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacının davalı ... Hizmet Organizasyon İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinin sözleşmesinin bitiminden sonra davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. iş yerinde yeni bir alt işveren bünyesinde ara vermeden çalışmasının devam ettiği, bu nedenle davacının iş akdinin feshine dayalı olarak talep edebileceği ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin alacağına hak kazanamayacağı gerekçesiyle söz konusu feshe bağlı alacak talepleri reddedilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. bünyesinde alt işveren işçisi olarak çalıştığı, iş sözleşmesinin son çalıştığı alt işveren davalı şirketin ihale süresinin bitimi nedeniyle 16.09.2013 tarihinde feshedildiği, sonrasında davacının ihaleyi alan yeni alt işveren şirket bünyesinde 01.11.2013 tarihinde yeniden çalışmaya başladığı anlaşılmaktadır.

Davacının çalıştığı son alt işveren firma olan ... Hizmet Organizasyon İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesindeki hizmeti 16.09.2013 tarihinde sona ermiş olup, sonrasında çalışmasının 45 günlük bir kesintiye uğradığı gözetildiğinde, davacının ihaleyi alan yeni alt işveren firma olan ... İnşaat Temizlik Elektrik Medikal San. Tic. Ltd. Şti.'nde 01.11.2013 tarihinde başlayan çalışması artık yeni bir iş akdi niteliğindedir.

Bu durumda feshe bağlı hakların talep koşulları gerçekleşeceğinden ve dosya kapsamına göre ihale süresinin sona ermesi işverene haklı nedenle fesih hakkı vermeyeceğinden, feshe bağlı kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti taleplerinin hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi hatalıdır.