Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/23040 K.2019/13818

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi .. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 23.11.2006-04.06.2013 tarihleri arasında kesintisiz şekilde liman operasyon uzmanı olarak çalıştığını belirterek ödenmediğini iddia ettiği fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ve hafta tatili ücret alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının yapmış olduğu fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ve hafta tatili çalışmalarının karşılığının davacının aylık ücretine dâhil olduğunu, ayrıca davacı tarafça tüm ücret hesap pusulaları ve bordroların ihtirazı kayıtsız imzalandığını, davacının iddia ettiği süreler ile çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir

2-Taraflar arasında davacı işçinin fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücreti hesabı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Aynı ilkeler hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı konusunda da geçerlidir.

Somut olayda, davacı, davalı işyerinde liman operasyon uzmanı olarak çalışmış olup, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda puantaj olan dönem açısından bu kayıtlara göre olmayan dönemde ise tanık beyanlarına göre davacının ayda 2 hafta haftanın 7 günü, ayda 2 hafta haftanın 6 günü çalıştığı, haftanın 6 günü çalıştığı haftalarda;

hafta içi 5 gün 07.30-21.30 saatleri arasında günde 14 saat çalıştığı 1,5 saat ara dinlenme ile hafta içi 5 gün 62,5 saat, Cumartesi günü ise 07.30-19.00 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenme ile haftada toplam 62,5+10=72,5 saat fiilen çalışarak 27,5 saat fazla mesai yaptığı, haftanın 7 günü çalıştığı haftalarda ise haftanın 7. günü 07.30-19.00 saatleri arasında günde 11,5 saat çalıştığı,

1,5 saat ara dinlenme ile ve hafta tatilinde yapılan fazla mesailerin tespitinde yasal günlük çalışma süresi olan 7,5 saati aşan kısmın fazla mesai sürelerine eklenmesi gerektiğinden 2,5 saat olmak üzere toplam 75 saat fiilen çalışarak haftada 30 saat fazla mesai yaptığı, ayda 2 hafta tatilinde tatil yapmaksızın çalıştığı ve dini bayramların 1. günü ile yılbaşı günü dışında diğer ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı tespit edilmiştir.

Öncelikle temyiz incelemesinden geçen emsal nitelikteki Dairemizin 2017/10265 esas sayılı dosyasında davacı da tanık olarak dinlenmiş olup puantaj olan dönemde kayıtlara göre olmayan dönemde ise tanık beyanlarına göre hesaplama yapılarak davacının 2008 -2010 döneminde Alsancak limanında çalışmasını sürdürdüğü; bu döneme ilişkin olarak ortalama haftanın 3 günü 09:00 -18:00 saatleri arasında çalışma yaptığı. 3 gününde 09:00 -22:00 saatleri arasında çalışma yaptığı.

4857 sayılı yasanın 68. Maddesi gereğince haftanın 3 gününde 1 saat, 3 gününde 11 saati aşan çalışmalar nedeniyle 1,5 saatlik ara dinlenmesinin tenzili neticesinde haftalık 13,5 saat fazla çalışma yaptığı.

2010 Temmuz itibari ile ise ... limanında çalışmaya başladığının kabulü ile haftanın 3 gününde 09:00 -21:00 saatleri arası 1,5 saat ara dinlenme ile çalışma yaptığı; iki gününde 09:00 -18:00 saatleri arasında 1 saat ara dinlenme ile çalışma yaptığı ancak iki haftada bir Pazartesi veya Salı günü ... limanında çalışmasına 21:00’a kadar devam ettiği.

Cumartesi günlerinde ise yarım saat ara dinlenme ile 09:00 -16:00 saatleri arasında çalışma yaparak bu dönemde ayda 2 hafta 9 saat, kalan 2 haftada da 11,5 saat fazla mesai yaptığı, ... çalışmaları döneminde ayda bir Pazar iş başı yaptığı,...’ında ise hafta tatili gününde çalışma yapmadığı ve dini bayramların birinci gününde ve 1 Ocak gününde tümden çalışma olmadığı; birinci gün sonrasındaki dini bayram günleri ile milli bayram ve genel tatil günlerinde nöbetleşe çalışma yapılması nedeniyle yarı oranda çalışmasının bulunduğu tespit edilerek hesaplama yapılmış ve bu hesaplama bozma konusu yapılmamıştır.

Davacının da aynı dönemlerde ...’ ta ve...

Limanı’nda çalıştığı anlaşılmakla hal böyle olunca, aynı işyerinde çalışan ve aynı işi yaptığı tespit edilen işçilerin farklı şekilde fazla mesai yaptığı ve hafta tatili ile ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığının kabulü hakkaniyete aykırı olacağı gibi davacının dava dilekçesinde haftada ortalama 65 saat çalıştığını iddia etmesi karşısında bilirkişice talepte aşılmak sureti ile haftalık çalışmaların emsal işçi hesaplamasına nazaran da fahiş olacak şekilde 75 saat ve 72,5 saat olduğu tespit edilerek hesaplamaların yapılması hatalıdır.

Bu nedenle uygulama birliği açısından Mahkemece yapılması gereken davacının fazla mesai, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağının puantaj olan dönem açısından şimdiki gibi puantaj kayıtlarına göre kalan dönem bakımından ise emsal dosyadaki hesaplamalara göre yapılmasıdır.