Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/24960 K.2019/20482

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde çalışmakta iken iş sözleşmesinin işverence haksız feshi sebebiyle işe iade davası açtığını, işe iade davasında verilen kararın kesinleşmesi üzerine işverene başvurulmasına rağmen, işe başlatılmadığını ileri sürerek işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, haksız ve yersiz açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında, işe iade sonrasında, işverenin işçiyi işe başlatmama yoluyla gerçekleşen fesih tarihinde davacının alması gereken ücret miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.İşçinin işe iade sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır.

Bu fesih tarihine göre işverence ihbar ve kıdem tazminatı ödenmelidir. Hesaplamada dikkate alınacak ücret, işe başlatılmadığı tarihteki son ücret olup, kıdem tazminatı tavanı da aynı tarihe göre belirlenmelidir.İşe başlatmama tazminatının da fesih tarihindeki ücrete göre hesaplanması gerekir. İşçinin işe başlatılmadığı tarih, işe başlatmama tazminatının muaccel olduğu andır.

Bahsi geçen tazminat yönünden faize hak kazanmak için kural olarak işverenin temerrüde düşürülmesi gerekir. İşverenin dava tarihinden önce temerrüde düşürülmemiş olması halinde dava ve varsa ıslah tarihlerinden itibaren faize hükmedilir. İşe iade kararına rağmen işçinin işe alınmaması nedeniyle işe başlatmama tazminatının ödenmesi söz konusu ise, işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekmez.

Bu durumda işe başlatmama anından itibaren faiz hakkı doğar.Boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar için, feshi izleyen dönem ücretlerine göre hesaplama yapılmalıdır. Geçersiz sayılan fesih tarihinden sonra boşta geçen en çok dört aylık sürede işçinin çalışması devam ediyormuş gibi ücret ve diğer haklar belirlenmelidir.

Boşta geçen en çok dört aya kadar süre içinde ücret zammı ya da yeni bir toplu iş sözleşmesi yürürlüğe girdiğinde, her iki dönem için ayrı ayrı hesaplamaya gidilmelidir.Boşta geçen sürenin en çok dört aylık kısmı içinde gerçekleşen diğer haklar kavramına, ikramiye, gıda yardımı, yol yardımı, yakacak yardımı ve servis hizmeti gibi para ile ölçülebilen haklar dahil edilmelidir.

Söz konusu hesaplamaların, işçinin belirtilen dönemde işyerinde çalışıyormuş gibi yapılması ve para ile ölçülebilen tüm değerlerin dikkate alınması gerekir.

Bununla birlikte işçinin ancak fiili çalışması ile ortaya çıkabilecek olan fazla çalışma ücreti, hafta tatili ile bayram ve genel tatil günlerinde çalışma karşılığı ücret ile satışa bağlı prim gibi ödemelerinin, en çok dört ay kadar boşta geçen süre içinde ödenmesi gereken diğer haklar kavramında değerlendirilmesi mümkün olmaz.Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre;

dava konusu boşta geçen süre ücreti alacağı ile işe başlatmama tazminatının hesaplanmasında kabul edilen ücret, geçersizliğine karar verilen fesih tarihi itibari ile ücret bordrosunda belirtilen brüt 5.120,10 TL’nin (net 3.750,00 TL) asgari ücrete oranlanması yoluyla belirlenmiştir.

Mahkemece bilirkişi raporuna itibar edilerek, davacının geçersizliğine karar verilen fesih tarihinde almış olduğu ücrete işverence asgari ücret yapılan artış oranında zam yapıldığının kabulü ile bu miktar üzerinden hesaplanan alacaklar hüküm altına alınmış ise de, söz konusu hesaplama yöntemi hatalıdır. Dosya kapsamına göre davacının geçersizliğine karar verilen ilk fesih tarihindeki ücretine zam yapıldığı sabit ve ispatlanmış değildir.

Bu itibarla, davacının işverence işe başlatılmamak suretiyle iş sözleşmesinin feshedildiği 12.01.2015 tarihindeki ücreti ile 01.07.2013 sonrası boşta geçen süre ücreti alacağına esas alınan ücreti, dosyada mevcut ücret bordrosuna göre brüt 5.120,10 TL’nin (net 3.750,00 TL) olduğu kabulü ile buna göre sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulü hatalı olmuştur.