Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/25860 K.2019/23058

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar ... Sosyal Hiz. İnş. Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ve ... tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... işyerinde diğer davalı şirket nezdinde 01/04/2010-31/05/2014 tarihleri arası çalıştığını iş sözleşmesinin davalı şirket tarafından haklı neden olmaksızın feshedildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücret ile yıllık ücretli izin alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalıların cevaplarının özeti:

Davalı ... vekili, davacının uyarılara kulak asmayarak hurda toplama ve işi aksatmaya devam etmesi üzerine iş sözleşmesinin feshedildiğini, bu konuda sorumluluğun iş kanununa göre şirkete ait olduğunu, davacının herhangi bir alacağı bulunuyorsa bunun Yayçe Şirketinden talep etmesi gerektiğini, kanunen müvekkilinden istemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı şirket davay cevap vermemiştir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı ... ve Şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava konusunun ıslah yoluyla arttırılması durumunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamada, 317/2 ve 319. maddeler uyarınca ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliği üzerine iki haftalık süre içinde ıslaha konu kısımlar için zamanaşımı definde bulunulabileceği kabul edilmelidir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı definin geçerli sayılabilmesi için davacının açıkça muvafakat etmesi gerekir. Süre geçtikten sonra ileri sürülen zamanaşımı define davacı taraf muvafakat etmez ise zamanaşımı defi dikkate alınmaz.

Somut olayda davacının ıslah dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği, davalı Yayçe şirketi tarafından ıslaha karşı süresinde zamanaşımı def'inde bulunduğunun anlaşılmasına göre mahkemece davalı Yayçe şirketi yönünden ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı savunması değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Somut olayda, dava konusu fazla mesai alacağı tanık beyanlarına göre davacının haftanın 5 günü 06.00-16.00 saatleri arası, 1 günü ise 06.00-21.00 saatleri arası 1 saat ara dinlenme ile haftalık 14 saat fazla çalıştığı kabul edilerek hesaplanmıştır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda, dosya içerisinde, işyerindeki çalışma düzenini gösterir işyeri kayıtlarının bulunmadığı ve davacının fazla çalışmalarının tanık beyanlarına göre tespit edildiği görülmüştür. Dosya kapsamında dinlenen taraf tanık beyanları, yapılan işin niteliği ve özellikle ...’in; işyerinde çalışmanın 06.30’da başladığı ve saat 21.00’e kadar çalışılan gün 15.00-16.00 saatleri arası verilen ara dinlenmeye ilişkin beyanlarına göre davacının fazla mesaisini haftanın 5 günü 06.30-16.00 saatleri arası 1 saat ara dinlenme, haftanın 1 günü ise 06.30-21.00 saatleri arası 2 saat ara dinlenme şeklindeki çalışma düzenine göre haftalık 10 saatle sınırlı olarak ispatladığı gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

4-4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Akdin feshi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret, işçinin kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Böylece, iş sözleşmesinin feshinde kullanılmayan yıllık ücretli izin hakkı izin alacağına dönüşür. Bu nedenle zamanaşımı da iş sözleşmesinin feshinden itibaren işlemeye başlar.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, Mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının hizmet süresi boyunca yıllık ücretli izin kullanmadığı kabulü ile yıllık ücretli izin hesabı yapılmıştır.Davalı tarafça ibraz edilen imzasız puantaj ve ücret bordrolarında davacıya yıllık izin kullandırıldığına dair kayıtlar bulunduğu gibi ...’in işyerinde yıllık izinlerin kullandırıldığını ifade ettiği görülmüştür.Mahkemece davanın aydınlatılması ödevi çerçevesinde davacının bu konudaki beyanları alınarak sonucuna göre yıllık ücretli izin alacağı hesaplanması gerekirken, belirtilen hususlar yerine getirilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ile verilmiş olan karar usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.