Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/28323 K.2020/4100

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirkette 2011 yılının Nisan ayından bu yana şoför olarak çalıştığını, Sosyal Güvenlik Kurumu’na gerçek ücreti üzerinden bildirim yapılmayarak asgari ücret üzerinden gösterildiğini, iş akdinin davalı tarafından 10.03.2013 tarihinde bildirimsiz ve haksız olarak feshedildiğini, davacının iş yasasında öngörülen süreden çok daha fazla sürelerle çalışmasına rağmen hak ettiği fazla mesai ücretinin ödenmediğini, aynı şekilde hafta tatilinde de çalıştırıldığı halde bu çalışmadan doğan ücretlerinin de ödenmediğini ileri sürerek ödenmeyen 2 aylık ücreti alacağı, kıdem tazminatı alacağı,

ihbar tazminatı alacağı, hafta tatili ücreti alacağı, fazla mesai ücreti alacağı bayram ve genel tatil ücret alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş akdinin davalı işveren tarafından feshinin söz konusu olmadığını, davacının 10.12.2013 günü çalıştığı şirketin iş yerine gelerek istifa etmek istediğini bildirdiğini, davacının fazla mesai ile çalıştığı iddiasının doğru olmadığını, işçilerin fazla mesai yapmaları durumunda işyeri tarafından fazla mesailerinin ödendiğini, davacı işçinin iddia ettiği gibi hafta tatili ücreti, fazla mesai ücreti ve bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmediği hususlarının gerçek dışı olduğunu, davanın haksız ve maddi dayanaktan yoksun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Temyiz Başvurusu:

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda ise işçinin ihtirazi kayıt ileri sürmesi beklenemeyeceğinden, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının her türlü delil ile ispatı mümkündür.

Aynı ispat kuralları, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücret alacakları için de geçerlidir.

Somut olayda fazla mesai yaptığını ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden ve ispat yükü üzerinde olan davacı, tanık deliline dayanmış ve davacı tanıklarının beyanları doğrultusunda uyuşmazlık konusu alacaklar hesaplanarak hüküm altına alınmış ise de, varılan sonuç dosya kapsamı ile örtüşmemektedir.

Dosya içeriğine göre davacı tanıkları ile davalı işveren arasında husumet bulunmakta olup bir başka deyişle bu tanıkların da aynı nedenle işverene karşı açmış oldukları davaları bulunmaktadır. Bu nedenle yan deliller ile desteklenmedikçe bu tanıkların beyanının hükme esas alınması mümkün değildir.

Davacı tanıklarından Eyyüp Akkuş’un dava dosyasında, hafta tatili çalışmasının bulunmadığı kabul edilmiş, fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı ise puantaj kayıtlarına göre belirlenmiştir. Dairemizce bu kabul şeklinin bozma nedeni yapılmadığı anlaşılmaktadır. (Dairemizin 2017/22542 esas numaralı ilamı).

Davalı tanıkları, çalışma saatlerine ilişkin anlatımlarında ise, davacının sabah 08:00'den akşam 18:00'e kadar çalıştığını, ara dinlenme süresinin ise 1 saat olduğunu beyan etmişlerdir.

Öte yandan, dosya içerisinde bilgisayar çıktısı niteliğinde davalı işverence sunulan puantaj kayıtları mevcut olup, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu kayıtlar dikkate alınmamıştır. Söz konusu puantaj kayıtları incelendiğinde, günlük fiili çalışma süresinin ve buna göre de aylık çalışma saatinin belirtildiği, genel olarak haftanın bir gününün tatil gösterildiği, kayıtlar günlük bazda olduğundan çalışılan ulusal bayram ve genel tatil günlerinin bu kayıtlara göre tespitinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, kayıtlar günlük olarak tek tek incelenerek davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasının gösterilip gösterilmediği tespit edilmeli ve bu varsa günler için ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı hesaplanmalıdır.

Fazla çalışma bakımından ise; puantaj kayıtları, davalı tanık beyanları ile bir arada değerlendirilmeli, puantaj kayıtlarının tanık beyanlarından farklı ve daha fazla süreler içerdiği dönemler bakımından kayıtlar esas almalı, kayıtlara yazılı günlük çalışma süresinin fiili çalışma süresi olduğu bu nedenle ara dinlenme süresi düşülmesine gerek bulunmadığı kabul edilerek her hafta için ayrı ayrı haftalık çalışma saati ve buna göre fazla çalışma hesabı yapılmalı, puantaj kayıtlarında varsa hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma bildirilen günler dışlanmalı,

yine çalışma varsa kayıtlara göre sonuca gidilmesi nedeniyle yapılan hesaplamadan indirim yapılmamalı, yapılacak hesaplamalarda, davacının kararı temyiz etmemesi nedeniyle oluşan usuli kazanılmış hak da gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.